Leven op internet

Joël Friso – We leven in een nieuw tijdperk: dat van de nieuwe media. Welke relevantie heeft de kerk in de netwerksamenleving? Moeten wij gemeenteleden, kerkenraden en dominees, massaal aan het twitteren slaan?

De jonge ondernemer Sean Parker windt er in de film The Social Network (David Fincher, 2010) geen doekjes om: ‘We leefden op boerderijen, toen in steden, en nu gaan we op internet leven.’ De film vertelt het verhaal van de oprichting van Facebook. De Spaanse socioloog Manuel Castells noemt de eenentwintigste eeuw de netwerksamenleving. Hij wijst erop dat in de huidige samenleving veel zaken in toenemende mate via netwerken worden georganiseerd. Kenmerkend voor die netwerksameneving is dat vaste en duurzame samenlevingsverbanden aan kracht verliezen en dat daarvoor in de plaats ‘dunne instituties’ ontstaan. U en ik nemen nog steeds deel aan zulke verbanden, maar vaak met wisselende inzet en met daarnaast vele andere verbindingen. De nadruk ligt tegen- woordig op ontmoeting en uitwisseling tussen gelijkwaardige gesprekspartners. In plaats van ‘objectieve’ boodschappen deelt men in de huidige samenleving subjectieve perspectieven met elkaar. De sociale media – online netwerken waar we onze dagelijkse ervaringen met de buitenwereld delen – zijn daarvan de meest sprekende uitwerking.

De sociale media, met Facebook, Twitter, YouTube en LinkedIn als de bekendste, vallen niet meer weg te denken uit het alledaagse leven. Ze bieden een virtueel platform waar mensen zichzelf tot expressie brengen, elkaar ontmoeten, en informatie en andere gewenste content (inhoud) zoeken en vinden. De grens tussen aanbieders en gebruikers ver- vaagt in sociale media. Instellingen en maatschappelijke organisaties voelen zich mede daardoor genoodzaakt online te gaan, en proberen zich in de massale communicatiestroom enigszins te onderscheiden. De @Doopsgezinden hebben op het sociale netwerk Twitter momenteel bijna tweehonderd volgers. Voor de niet-ingewijden: dat is niet veel.

Kerkelijke presentie in de sociale media is wenselijk. Neem daarbij wel het advies ter harte om niet al te instrumenteel om te gaan met de nieuwe media. Wie alleen boodschap- pen zendt, kan de plank misslaan. Gebruikers van sociale media creëren hun eigen leefwerelden en nieuwe vormen van gemeenschap. Dit virtuele creatieve proces begint al met het beheer en de presentatie van een persoonlijk account. Een paar foto’s, een klein cv, het benoemen van hobby’s en het aanwijzen van mensen en organisaties om mee in contact te komen en te blijven. De keuzes zijn persoonlijk en subjectief en laten zien van welke groepen en gemeenschap- pen de gebruiker deel wil uitmaken.

Aan het begin van de eenentwintigste eeuw kent de doopsgezinde geloofsgemeenschap een bescheiden plek in de Nederlandse samenleving. Juist voor doopsgezinden is het een uitdaging te zoeken naar de mogelijkheden van de sociale media en dus naar een effectievere presentie in de netwerksamenleving. Omdat doopsgezinden geen vaste geloofsbelijdenis hebben, staat het uiting geven aan de persoonlijke zingeving en overtuigingen centraal. In tegenstelling tot veel andere geloofsgemeenschappen vormt de doopsgezinde geloofsgemeenschap geen instituut met vastgestelde dogma’s, maar is zij veel meer te kenmerken als een netwerk van mensen die verbonden zijn rond een zekere levensethiek. Daar liggen diverse raakvlakken met de wijze waarop de netwerksamenleving functioneert.

De opkomst van de netwerksamenleving, nauw verbonden met de globalisering en de steeds groeiende mogelijkheden van informatie- en communicatietechnologieën, beïnvloedt in sterke mate de culturele en religieuze verscheidenheid. Vrijzinnigen gaan in de regel de plurale wereld open tegemoet. Een gemeen- schap als de doopsgezinde zou bij uitstek kunnen floreren in de nieuwe situatie van de netwerksamenleving. Massaal gaan twitteren of ‘vind ik leuk-buttons’ aanklikken op Facebook na afloop van een bezoek aan de vermaning, zal het verschil niet maken. Een breed gedragen en vernieuwde kijk op de samenleving zal dat wel doen

Bron: DoopsgezindNL november 2012

Claudia Pietryga
Claudia deed zowel een sociaal-agogische als journalistieke opleiding en is alweer bijna tien jaar freelance journalist. Ze schrijft het liefste over maatschappelijke onderwerpen en publiceerde onder meer stukken in de Flair, Hallo Jumbo, Spits, Het Parool, diverse blogs, lokale bladen en uiteenlopende (online) media voor met name ondernemers.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *