Kunst: ‘Very nice, how much?’ Over kunst en beeldvorming (2)

De rel omtrent ‘Homeland‘ is geen uitzondering. De grens tussen fictie en non-fictie is flinterdun. ‘Homeland’ is duidelijk fictie, maar het realiteitsgehalte is heel hoog. Misschien ligt daar het probleem wel. Is de grens tussen fictie en non-fictie hier te onduidelijk? Dan zou het dus uit moeten maken of er monsters met drie ogen of mannen met baarden door de straten lopen. Als het overduidelijk is dat iets fictie is, is er dan nog steeds ophef? Over kunst en beeldvorming deel 2. Door Kalle Brüsewitz.

Het is 2006. De Amerikaanse president Bush ontvangt Nursultan Nazarbayev, de president van Kazachstan. Een diplomatieke rel is een feit. Het draait allemaal om de film van de Amerikaanse acteur Sacha Baron Cohen. Zijn typetje Borat was aan het begin van deze eeuw ongekend populair. Borat Sagdiyev is een fictieve Kazachse journalist. De populariteit van Borat leidde in het jaar 2006 tot een heuse film, waarin Borat de rest van de wereld het prachtige Kazachstan laat zien. Borat gaat naar Amerika om een reportage te maken en de Amerikanen bekend te maken met Kazachstan. Nazarbayev kwam verhaal halen bij President Bush. Borat en de film zouden Kazachstan een slecht imago bezorgen, door het land neer te zetten als een achtergesteld land waarin mannen allemaal verkrachters zijn en vrouwen geen rechten hebben (dat laatste is overigens niet heel erg bezijden te waarheid).

Cohen is een komiek, Borat is een karikatuur. Borat heeft een snor en praat een soort van met een Russisch accent. De film is niet eens in Kazachstan opgenomen en duidelijk is dat alles aan Borat fictie is. Borat is het monster met drie ogen. Anders dan bij ‘Homeland’ is er nauwelijks een poging gedaan om de film en de hoofdrolspelers realistisch te laten lijken. Blijkbaar maakt dat toch niet helemaal uit. Je zou kunnen stellen dat als het gaat om beeldvorming een eerste indruk leidend is. Je kunt er van uitgaan dan westerlingen (zeker Amerikanen) het land Kazachstan tot aan het ten tonele verschijnen van Borat niet kenden. Dan is een een eerste indruk essentieel. Kazachstan en zijn bevolking zijn een soort Borat. Dat moet je als president niet willen. Het lijkt dus inderdaad onbelangrijk of het een monster met drie ogen is of een realistisch personage die door de straten van, in dit geval, Kazachstan loopt.

Er moet worden gezegd dat de rel omtrent de film alleen diplomatiek was. De meeste jongeren in Kazachstan zien Borat, nog steeds, als een held. Niet alleen omdat ze de humor van de film en het typetje in kunnen zien, maar ook omdat Borat Kazachstan op de kaart heeft gezet. bovenal vinden ze hem een held omdat hij iets deed dat niet is toegestaan in het dictatoriale regime van Nazarbayev: maatschappijkritiek geven. De mensenrechten in het land zijn inderdaad slecht en kritiek leveren op dat regime levert lange gevangenisstraffen op.

De film over Borat laat zien dat het niet uitmaakt hoe realistisch het getoonde is. Beeldvorming heeft blijkbaar met andere dingen te maken. Het heeft eerder te maken met een referentiekader of met het voor handen zijnde vergelijkingsmateriaal. Als je enige referentiekader aangaande Kazachstan Borat en zijn film is, is het misschien niet gek dat je gelooft dat het echt is. Misschien ligt de crux aangaande beeldvorming en kunst misschien toch bij het medium? Zowel ‘Homeland’ als ‘Borat’ zijn voorbeelden vanuit de film- en televisiewereld. Is het bij beeldende kunst dan misschien anders? Volgende week deel 3.

Lees deel 1 van deze serie hier.

Photo Credit: ! /streetart#__+__www.♥.tk ﴾͡๏̯͡๏﴿ via Compfight cc

Kalle Brüsewitz
Kalle Brüsewitz (soulchecker.nl) is afgestudeerd in de theaterwetenschappen en kunsteducatie en is werkzaam als freelancer op het gebied van journalistiek en kunsteducatie. Hij noemt zich SoulChecker en zoekt naar dat waar mensen zich geraakt door voelen; in kunst, politiek en religie. Ook werkt hij als coördinator in een Aanloopcentrum voor iedereen die behoefte heeft aan koffie en een praatje.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *