Kunst: ‘Les copains d’abord.’ Over kunst en beeldvorming (3)

Het maakt duidelijk niet uit of er monsters met drie ogen door het beeld lopen of realistische personages. Dat is wat ‘Homeland‘ en ‘Borat‘ aantonen. Dan moet het dus aan het medium liggen. Is het in de beeldende kunst anders dan bij film en televisie? Hoe werkt het maken van een statement in bijvoorbeeld een schilderij of kunstwerk? Over kunst en beeldvorming deel 3. Door Kalle Brüsewitz.

Ergens op de oceaan drijft een vlot. Het is 1816 en het beeld is vreselijk. Geschreeuw, gekreun, afgestorven ledematen, stank. In de verte een boot. De redding. Maar een enkele overlevende van een gigantisch vol schip. Een rel is geboren. Het beeld van de Franse regering staat compleet op zijn kop. Dat ene schilderij veranderde alles. Een schilder die niet afhankelijk was van een opdrachtgever. Een vrije geest die het verhaal van de overlevenden weergaf. Een schilderij waarin duidelijk de hel van het zijn van drenkeling zichtbaar werd gemaakt.

Het probleem was dat de schilder Théodore Gèricault de regering in verlegenheid bracht met het werk. Duidelijk werd dat de reddingsoperatie heel selectief was. De kapitein en de bemanning werden gered. Dit waren vriendjes van de Franse elite. Het maakte schilderkunst ineens een belangrijk medium aangaande protest. Voor het eerst werd beeldende kunst op deze manier gebruikt. Tot die tijd was de beeldvorming gekleurd. De regering was goed en alles was mooi. De kunstenaars werden vrijwel altijd betaald door de elite. Tot aan dit schilderij.

Het beeld van een elite, een regering, veranderde door een schilderij. Nergens werd het expliciet genoemd, Gèricault zelf heeft er nooit iets over gezegd, maar alles werd anders. Terwijl een schilderij toch nergens ook maar de waarheid is. Het is duidelijk een artefact. Er is niets werkelijkheid aan een schilderij. Dus duidelijk is hiermee dat ook het medium niet altijd een rol speelt. Dus of het nu gaat om de beeldvorming aangaande een geloof (moslims in ‘Homeland’), een land (Kazachstan in ‘Borat’) of een sociale groep (elite in ‘Medusa’), elk medium kan bijdragen aan beeldvorming. Het gaat uiteindelijk om iets anders. Is het dan toch de context of het vergelijkingsmateriaal. Waar het beeld van moslims in een realistische serie naast het nieuws erg beïnvloedt kan worden door een serie als ‘Homeland’ is bij ‘Borat’ het probleem dat niemand een ander beeld van Kazachstan lijkt te hebben dan naar voren komt in ‘Borat’. Ditzelfde kan gelden voor het beeld van de elite in ‘Medusa’. Dan is dat uiteindelijk waar het omgaat. Wat is het referentiekader. Volgende week het laatste deel.

Lees deel 1 van deze serie hier.

Lees deel 2 van deze serie hier.

Photo Credit: mookiefl via Compfight cc

Kalle Brüsewitz
Kalle Brüsewitz (soulchecker.nl) is afgestudeerd in de theaterwetenschappen en kunsteducatie en is werkzaam als freelancer op het gebied van journalistiek en kunsteducatie. Hij noemt zich SoulChecker en zoekt naar dat waar mensen zich geraakt door voelen; in kunst, politiek en religie. Ook werkt hij als coördinator in een Aanloopcentrum voor iedereen die behoefte heeft aan koffie en een praatje.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *