Kunst is slechts een idee (1)

Kunst is dat wat in een museum staat. Kunst is een object; een schilderij, een sculptuur, een boek. Dit kunstwerk komt voort uit de menselijk geest en is gemaakt door de mens. De mens is nou eenmaal het enige wezen met echte emotie heeft en die emotie kan uiten. Kunst is een duidelijk omlijnd gegeven. Maar wat nou als een robot kunst gaat maken? Wie is dan de kunstenaar?

Menselijk handelen

Dat robots het werk van de mens langzaam overnemen is geen nieuws. Dit gaat dan over de praktische zaken. We gebruiken geen sofzuiger meer, maar een robot die zelf aanvoelt waar hij moet zuigen en wanneer hij moet draaien zonder tegen muren en banken aan te rijden. Dat is heel handig. Kunst is het domein van de emotie. Kunst is iets dat weggelegd is voor levende wezens, het liefst van het linkse soort. De meeste mensen zien het nut van kunst niet en het nut van het ontwikkelen van een robot die deze nutteloze bezigheid van je overneemt lijkt daarmee ridicuul. Kunst is de ultieme uiting van menselijk handelen. Een mens heeft fantasie en creativiteit, een robot niet.

AARON

Toch zijn er in het verleden vele machines gemaakt die kunst konden fabriceren. Allemaal gebaseerd op algoritmen, ingevoerd door de mens. De machines zijn gemaakt door de mens, de uitkomsten zijn uitgerekend en uitgedacht door de mens. De mens heeft daarmee de touwjes in handen. Alles is ingevoerd en bijgevuld en de machine doet de rest. Toch is er in 1973 al een schildersrobot. Kunstenaar en professor Harold Cohen ontwikkelde AARON. Deze robot begon als een gewone machine die uitvoerde wat Cohen had ingevoerd. Later werd AARON een zelfdenkende kunstrobot. Nu is dit een zeer dubieus gegeven, aangezien het eigenlijk dezelfde robot was, maar dan met uitgebreidere en bijna ongekende mogelijkheden. Niet zozeer zelfdenkend, maar met oneindige combinatiemogelijkheden. Nog steeds voortgekomen uit het brein van Cohen.

Wat is kunst?

Wie is in deze casus de kunstenaar? Is het de robot AARON of is het de mens Harold Cohen. Of is het een samenwerking van beide. Om deze vragen te beantwoorden zijn er een aantal theorieën belangrijk. Theorieën die proberen te duiden wat kunst is. Dat zijn geen theorieën over schoonheid en het verschil tussen hoge en lage kunst. Het ligt dieper. Het gaat over de vraag of kunst samenhangt met de fysieke aanwezigheid van een object (artefact) of dat kunst slechts een idee is en de uitvoering al een slap aftreksel is van dat idee. Een andere mogelijkheid kan zijn dat een kunstwerk een ultieme samenwerking is van iedereen die ook maar een bijdrage heeft geleverd aan het werk; van de schoonmaker van het atelier en de fabrikant van de verf tot aan de schilder of de acteur. Maar op die manier is iedereen kunstenaar of juist helemaal niemand.
Volgende week Deel 2.

Lees het artikel over robotkunst hier

Lees meer over Harold Cohen en AARON hier

Photo Credit: daniela marialinda arciprete via Compfight cc

Kalle Brüsewitz
Kalle Brüsewitz (soulchecker.nl) is afgestudeerd in de theaterwetenschappen en kunsteducatie en is werkzaam als freelancer op het gebied van journalistiek en kunsteducatie. Hij noemt zich SoulChecker en zoekt naar dat waar mensen zich geraakt door voelen; in kunst, politiek en religie. Ook werkt hij als coördinator in een Aanloopcentrum voor iedereen die behoefte heeft aan koffie en een praatje.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *