Komt een leek in de kerk

In december was in honderden, zo niet duizenden kerstspelen geen plaats in de herberg zijn voor evenzovele Jozef-en-Mariaatjes. Maar hoe open en gastvrij zijn kerken zelf eigenlijk? Er is doorgaans plek zat, maar hoe welkom is de vreemdeling die zomaar binnenwandelt? 

Johan Tempelaar – Guido Attema nam de proef op de som. Hij groeide op in een gezin waar religie geen rol speelde en waar niet over geloof werd gesproken. ‘Ik had nog nooit een kerk van binnen gezien’, vertelt hij. ‘Maar toen ik een jaar of vijftien werd, begonnen er bepaalde vragen te spelen en raakte ik geïnteresseerd in zingeving. Ik begon in de bijbel te bladeren. Toen ik die uit had, ben ik de koran gaan lezen en vervolgens de andere heilige boeken. Ik vond het mooie verhalen, maar zonder uitleg komen de verhalen ook vreemd over.’

Kerken testen
‘Op mijn negentiende ging ik in Amsterdam wonen. Ik studeerde elektrotechniek, maar wist dat ik daarin niet verder wilde. Ik wilde in de media werken. Alleen had ik daarvoor geen opleiding of ervaring, dus werden mijn sollicitaties afgewezen. Tot ik een kans kreeg bij de Ikon. Daar kwam ik natuurlijk in aanraking met zingevingsprojecten en heb ik veel gesproken met theologen. Ik vroeg me af wat de kerk te bieden heeft aan mijn generatie, die wel op zoek is naar zingeving maar huiverig is voor de kerk, en terugdeinst als het woord ‘God’ valt. Om kerken te testen op onder meer gastvrijheid en de toegankelijkheid van diensten, ben ik gestart met het project Komt een leek in de kerk en heb ik een jaar lang wekelijks een andere kerk in Amsterdam bezocht.’

Gillend wegrennen
‘Over het algemeen viel me op dat de vrijzinnige geloofsgenootschappen wat opener en meer benaderbaar waren, terwijl bijvoorbeeld de gereformeerde gemeente juist heel gesloten is. Het andere uiterste waren de zogenaamde skinkerken (migrantenkerken, red.). Die bezoeken hebben veel indruk op me gemaakt. Daar had ik al dertig handen geschud voordat ik ook maar in de kerkbanken zat. Maar ik heb ook krankzinnige diensten meegemaakt waaruit ik gillend weg wilde rennen, zoals bij de mormonen en de zevendedagadventisten. Dat waren heus aardige mensen, maar alles uit de bijbel wordt letterlijk genomen en er hangt zo’n sfeertje van ‘wij weten wel hoe het zit’.’

Buitengesloten
‘Ik begon mijn rondtocht langs de kerken in de doopsgezinde Singelkerk, omdat ik die al kende van het project Preek van de Leek. Daar komen honderden bezoekers op af, maar nu trof ik maar zo’n dertig mensen in de kerk. Niet dat ik daar echt van schrok, al had ik er wel iets meer verwacht. Waar ik wel van schrok, was van de gastvrijheid. Bij de Preek van de Leek word je welkom geheten en ontvangen bij de deur. Nu werd er op zich wel vriendelijk geknikt toen ik ‘goedemorgen’ zei, en de koffie stond klaar, maar niemand bemoeide zich verder met me. Na afloop werd er bij het koffiedrinken letterlijk een kring gevormd waar ik buiten stond – ik voelde me echt buitengesloten. Nu wil je als nieuweling in een kerk niet meteen totaal overrompeld worden, of gevraagd worden wanneer je gedoopt wilt worden. Maar je wilt wel het gevoel hebben dat je erbij mag komen, dat iemand interesse in je toont en een neutraal praatje met je begint.’

Durven twijfelen
‘Uiteindelijk heb ik me ingeschreven bij de Keizersgrachtkerk, een wijkkerk van de protestantse kerk. Het is een brede gemeente met aardig wat jongeren, en ze hebben een goede dominee die bijbelverhalen aan de actualiteit weet te koppelen. Bovendien, van de kerken die me aanspraken was deze het dichtst bij mijn huis. Daarnaast heb ik tijdens mijn rondtocht langs de kerken ontdekt dat ik me het meeste thuis voel bij de meer vrijzinnige kerken, waar mensen niet zomaar iets aannemen maar juist open durven te twijfelen, ook over God of hun geloof. Het was overigens geen doel op zich om een gemeente te vinden. Maar waar anderen in hun eentje op de bank de Happinez gaan lezen of naar yoga gaan, heb ik de behoefte om mijn geloof en mening te bespreken met anderen, mensen van allerlei pluimage.’

Benaderbaar?
‘Op basis van die ene dienst in de Singelkerk zou ik op zich wel geneigd zijn vaker een doopsgezinde dienst te bezoeken. De gedachten van het zelf kiezen voor de doop vind ik heel nobel. Bovendien was ik enthousiast over de wijze waarop er op de website over geloof werd gesproken. Met dat in het achterhoofd had ik wel een wat warmere sfeer verwacht. In de Keizersgrachtkerk staat er tijdens de open ruimte altijd iemand op die als gastheer of -vrouw benaderbaar is voor vragen en dergelijke. Ik wil niet zeggen dat dat dé manier is om gastvrijheid uit te stralen, maar er is wel nagedacht over de wijze waarop zij omgaan met nieuwe bezoekers. Je wilt na afloop op zijn minst het gevoel hebben dat mensen open staan om je te omarmen.’

Guido Attema (1980, Almelo) werkt als internetredacteur en pro- grammeur bij de ikon. Hij houdt zich onder meer bezig met het project ZinCast en met het gebruik van internet en social media bij tv- en radioprogramma’s. In de Keizersgrachtkerk initieerde hij het project Hart op de Tong, waarin de songteksten van een popu- laire artiest of band centraal staan, om zo een originele en aantrekkelijke mix te bewerkstelligen van muziek- beleving en zingeving. 

Bron: Doopsgezind NL december 2012

Claudia Pietryga
Claudia deed zowel een sociaal-agogische als journalistieke opleiding en is alweer bijna tien jaar freelance journalist. Ze schrijft het liefste over maatschappelijke onderwerpen en publiceerde onder meer stukken in de Flair, Hallo Jumbo, Spits, Het Parool, diverse blogs, lokale bladen en uiteenlopende (online) media voor met name ondernemers.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *