Kinderen krijgen goed voor de economie?

Er woedt de laatste tijd een interessante discussie over of kinderen krijgen wel of niet goed zou zijn voor de economie. Opvallend is hierbij eigenlijk dat kinderen krijgen wordt gereduceerd tot een economische keuze.

Kinderen krijgen is goed voor de economie

Het begon met een stuk in de Volkskrant van Bernard van Praag, emeritus universiteitshoogleraar aan de UvA. Allereerst is het wel interessant dat hij kinderen krijgen bekijkt vanuit een macro-economisch perspectief, en daarmee ook vanuit een wat sociologisch perspectief. Dat is wel wat anders dan het individuele, naar psychologie neigende perspectief dat er meestal op wordt toegepast. Het idee dat kinderen krijgen een individuele keuze is erkent hij wel, maar hij trekt toch de consequentie van keuzes hierover door naar de maatschappelijke toestand. Wat is de consequentie als iedereen besluit geen of weinig kinderen te nemen?

Van Praag lijkt onder meer te stellen dat dan met name het probleem van vergrijzing accuut wordt. Productiekracht maar ook consumptiekracht nemen volgens hem dusdanig af dat het een druk op de gezondheid van de economie kan uitoefenen als men steeds minder kinderen krijgt. Zijn advies: streef naar één procent per jaar. Veel meer is ook niet goed, dan groeit de samenleving te hard en legt de zorg voor kinderen teveel druk op de economie. Kinderen kunnen immers nog niet bijdragen aan productie. Dit is een situatie die in landen in Afrika nu lijkt te spelen.

Veel kinderen is niet goed voor de economie

Er klinkt inmiddels ook kritiek op de stellngen van Bernard van Praag. In een uitzending van Dit Is De Dag op Radio 1 pakt Leo van Wisse het probleem op. Het probleem wordt voorgesteld als een van vergrijzing: waar er meer mensen met pensioen zijn die verzorging behoeven dan dat er leden zijn van een actief werkende bevolkingsgroep die deze zorg kunnen bieden. Dat geldt zowel voor de economische realisatie als voor het probleem van “te weinig handen aan het bed” wellicht.

Leo van Wisse staat dan verder stil bij het probleem dat wel al wordt aangekaart: kinderen hebben tijd nodig om te groeien. Als er nu een nieuwe golf kinderen komt lost dat de vergrijzing niet op, want tegen de tijd dat deze nieuwe groep arbeidsproductief wordt is het al te laat. Hier gaat wel een wat fatalistische opvatting vanuit, want dan zou er sowieso geen oplossing voor dit economische gat meer zijn.

Economisch reductionisme

In het stuk van de Volkskrant wordt al erkend dat men het vreemd vindt om over voortplanting te spreken in termen van macro-economische ontwikkelingen. Het is begrijpelijk dat economen er een macro-economisch perspectief op loslaten, maar het roept wel fundamenteler vragen op. Achter de stelling dat het krijgen van kinderen niet alleen een persoonlijke keuze is maar ook een keuze die invloed heeft op de samenleving gaat namelijk wel een andere stelling schuil, namelijk dat het zonder meer goed is om bij te dragen aan een gezonde samenleving. De vraag is echter: waarom? Is onze samenleving heilig?

Als wij alles in het werk stellen en ons eigen leven opofferen slechts om de samenleving te redden, welk doel dient het dan nog? Waarom zou een gezonde samenleving het hoogst streefbare zijn? Het lijkt een hol doel te zijn, waar de samenleving zichzellf in stand houdt slechts omwille van diens eigen bestaan. Waarschijnlijk wil niet iedereen leven voor de samenleving. De reden dat dergelijk economisch reductionisme kil aanvoelt is ook omdat er iets mist. De samenleving om de samenleving is misschien voor veel mensen onvoldoende motivatie.

Lees het stuk ‘Kindertekort nekt economie’ van Bernard van Praag op de site van de Volkskrant.
Beluister de uitzending met Leo van Wisse van Dit Is De Dag op de site van NPO Radio 1.

Afbeelding: tarotastic via Compfight cc

Lucas van Heerikhuizen
Lucas van Heerikhuizen is afgestudeerd als master in de godsdienstwetenschappen. Momenteel is hij werkzaam als webdeveloper en WordPress docent. Tevens is hij actief als redacteur voor Zinweb.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *