Kijk uit dat je niet verkeizert en verpurpert

Een artikel van Vincent Duindam over het risico van een te groot arbeidsethos. Via Marcus Aurelius tot de Nederlandse vaders en moeders van vandaag.

Wat heeft de Romeinse keizer Marcus Aurelius (121-180 na Christus) te maken met Hollandse vaders en moeders van onze tijd? Hij waarschuwde voor een te grote identificatie met het keizer zijn, het bureaucratische systeem, ‘de buitenkant’. In zijn dagboek spreekt hij zichzelf toe: ‘kijk uit dat je niet verkeizert en verpurpert.’ Mooi gezegd voor iemand die keizer is, en een purperen ambtsgewaad draagt.

Misschien moeten wij af en toe tegen onszelf zeggen: pas op dat je niet “verjournalist”,” verdocent”, “vermanagert”. Jan Blokker schreef in De Volkskrant ooit over een Amsterdamse hoofdcommissaris van politie, die elke avond met zijn uniform aan ging slapen. Het is exact deze identificatie met je positie en – overdrachtelijk – je ambtskleding waar de keizer voor waarschuwt.

Waarom die waarschuwing? Marcus Aurelius vreesde dat een te groot accent op zijn keizerschap ten koste zou gaan van – en dat is echt geen anachronisme – zijn persoonlijke ontwikkeling. Hij trachtte ‘het goede leven’ te leiden en dat hield meer in dan keizerschap. Via zijn ‘persoonlijke notities’ probeerde hij zijn leven op een hoger plan te brengen. Eén van de vaders in mijn eigen onderzoek zegt het zo: “Het maakt mij completer om niet alleen met werk bezig te zijn, maar ook met kinderen, relaties, communicatie, opvoeden. Werk is niet alles in het leven, hoewel het wel belangrijk is.”

Natuurlijk ben ik me ook bewust van de grote verschillen tussen de keizer en Nederlandse moeders en vaders. Nog los van een aantal vanzelfsprekende historische verschillen, probeerde Marcus Aurelius uitsluitend ‘rationeel’ te werk te gaan. Hij zwoer bij zelfbeheersing en discipline. Emoties trachtte hij uit te bannen. En hij zegt ook letterlijk in zijn notities dat hij blij is bijna nooit aan verliefdheid ten prooi gevallen te zijn. Daar denken wij inmiddels een beetje anders over.

Eén ding lijkt echter duidelijk: wie kiest voor de combinatie van verschillende domeinen, heeft weliswaar te maken met drukte en het afstemmen van deze twee werelden -zowel tussen je oren als in de wereld om je heen- maar de combinatie voorkomt wel dat je kopje onder gaat in één ervan. Nog een vader uit mijn onderzoek:  “Een gevarieerd bestaan, goed contact met de kinderen, naar het werk toe een “frissere” houding: er is meer op de wereld dan werk.”

Afbeelding: lisaclarke via Compfight cc.

Vincent Duindam
Vincent Duindam is psycholoog. Zijn onderzoek naar ‘zorgende vaders’ werd erg bekend. Op dit moment verbindt hij inzichten uit zowel de positieve psychologie als de grote spirituele tradities met de thema’s ouderschap, onderwijs en relaties.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *