Keuzestress

Mensen willen, kunnen en moeten veel meer zelf kiezen dan voorheen en dat blijkt niet zaligmakend te zijn. Moe van het moeten kiezen van arts en jezuïet Marc Desmet en psycholoog Ria Grommen gaat over de schaduwzijde van de zelfbeschikking.

Of nee, eigenlijk gaat het er over dat de zelfbeschikking die we in deze tijd menen te hebben deels een illusie is. We zijn veel minder vrij dan we denken, en van die tegenstrijdigheid worden we moe, gefrustreerd en depressief.

Tijdens het lezen moest ik denken aan toen ik zwanger was. Bij de eerste zwangerschapscontrole kreeg ik gratis en vrijblijvend de keuze aangeboden om te laten onderzoeken of het kindje in mijn buik mogelijk het syndroom van Down had. Zo luchtig als het werd gepresenteerd, zo heftig vond ik die keuze. Want wat nou als het inderdaad een Down-kindje was? Dan kwam ik voor de keuze te staan van abortus, ja of nee. En wat nou als ik het kindje dan zou laten leven? Dan was het hele misschien wel zeer moeilijke leven mijn keuze, mijn verantwoordelijkheid, zelfs mijn wil geweest. In het andere geval had ik – in mijn beleving – een moord gepleegd. Ik koos er uiteindelijk voor om het niet te weten.

Bovenstaande is maar een klein voorbeeld van keuzestress. De maatschappij zit er vol mee, iedereen kan voorbeelden bedenken, van het staan voor een schap vol verschillende tubes tandpasta of het kiezen van een vervolgopleiding tot besluiten een medische behandeling te beginnen of stop te zetten. De auteurs van dit boek leggen de vinger op de zere plek met hun analyse. Een kant en klare oplossing bieden ze niet, maar ze wijzen wel in een bepaalde richting. Allereerst is het nodig de mentale belasting van mensen te verlagen, die is ontstaan door de combinatie van keuzeplicht, overspoeld zijn met mogelijkheden en verantwoordelijkheid het juiste te doen. Daarbij is het nodig de draagkracht te verhogen, dus het vermogen om frustraties op te vangen en met tegenvallers om te gaan.

De auteurs willen de zelfbeschikking niet afschaffen, integendeel. Zij wijzen er alleen op dat gezonde zelfbeschikking nog iets anders nodig heeft, namelijk verbinding. Verbinding met jezelf (je gevoel, je lichaam, je hart), met andere mensen, en met dat wat jouw leven overstijgt. Zelfbeschikking en verbinding zijn twee vitale pijlers voor het menselijk bestaan. Voor die combinatie heeft een mens wel moed nodig (de auteurs herontdekken de ideeën van Paul Tillich): Moed om jezelf te zijn – niet afhankelijk van alle invloeden van buiten – maar ook moed om je te verbinden met anderen, zodat je geen angstig mens wordt die zich verlaten of bedreigd voelt. Aan de basis van deze twee vormen van moed ligt een derde vorm: de moed om te aanvaarden dat je aanvaard bent, dat je goed genoeg bent en je er mag zijn zoals je bent. Dat je geliefd bent, zelfs.

Moe van het moeten kiezen. Op zoek naar een spiritualiteit van de zelfbeschikking
Marc Desmet en Ria Grommen
Lannoo 2013, ISBN 987 94 014 0216 3

Deze recensie is ook te vinden op hetverhaalendetijd.wordpress.com.

Foto: Pixabay

Dorrit Nijhuis
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *