Kerst, levenskunst en onze innerlijke reis

Naast reflectie over wat kerst betekent in onze samenleving, kan het ook een uitnodiging zijn voor het zoeken naar ons innerlijke Zelf. Volgens Hans Feddema is levenskunst een spirituele reis. 

Innerlijk licht

Van Augustinus is de uitspraak: ‘Ga niet naar buiten, keer tot uzelf in, de waarheid verblijft in de innerlijke mens’. En de grote ziener Jezus, van wie we binnenkort de geboorte herdenken, leerde ons, dat niet alleen hij een ‘Kerstster’ is maar wij allen Licht zijn. Anders gezegd, dat we een God-vonk in ons hebben en zo van binnenuit in verbondenheid met onze Bron (God) net als hij, zowel (zelf)liefde, compassie en blijheid kunnen uitstralen, als zielskracht hebben en zo ‘wonderen’ kunnen verrichten. 

Ontdekken van het Zelf

Evenals Socrates riep Jezus daarom op tot het ontdekken van het Zelf, getuige z’n uitspraak: ‘Als wij het universum kennen, doch ons (goddelijke) zelf niet, dan is ons weten waardeloos’. De mens, anders gezegd zijn individuele ziel, maakt steeds na de incarnatie een leer-of groeiproces door. Jezus noemde dat tegen Nicodemus ‘hergeboorte’, iets wat we vergeten, lijkt het. Dit mede, omdat dat innerlijke groeiproces bij religie als geloofsinstituut en als geloofsleer, ook bij het ontstaan van het christendom, al gauw stiefkind werd. Behalve dat we ons moesten richten op het instituut als ‘middelaar’, kreeg de ‘uiterlijke reis’ meer aandacht dan onze ‘innerlijke reis’.

Inwijding

En dat terwijl voorafgaande aan de grote religies er juist sprake was van veel (psychologisch) inwijdingsritueel voor het individu, ja zelfs inwijdingsscholen. Veel wijst er op, dat Jezus er ook z’n jonge jaren in doorbracht. Behalve door de geringe focus op onze innerlijke reis is het vooral door de sterke gerichtheid op het hiernamaals en dus nauwelijks op de ‘kracht van het nu’ (Eckhart Tolle), dat ook het thema geluk tot ver na de middeleeuwen geen begrip was in Europa. Sinds Spinoza en Montaigne het thema weer terug brachten, zijn we gaan inzien, dat dit een gemis was, samenhangend met ook de (te) geringe focus van de kerk op onze innerlijke reis. 

Geluk als innerlijke wijsheid

We zien nu in dat innerlijk evenwichtig leven wezenlijk is en dat niets op de wereld mensen zo met elkaar verbindt als het zoeken naar geluk. Geluk is dan ook helemaal terug. Dit mede door 1) de opkomst van de psychologie, 2) het recente bewustzijn bevorderende proces van individualisering, 3) de herontdekking van de gnostiek der eerste christenen, voorts 4) de opkomst van de  nieuwe spiritualiteit, zij het vooral nog buiten de kerk, een spiritualiteit, die de kern van ons bestaan raakt, nl. de verhouding tot het Absolute (God) en tot slot 5) de invloed van de Aziatisch spiritualiteit in het westen, vooral van het boeddhisme. Dit tevens in het persoonlijk beleven of ervaren er van. Trouwens ook de christelijke gnosis riep daartoe op, namelijk het religieuze niet te beredeneren maar het te voelen en zo ‘mensen van licht’ te worden en dat uit te stralen.

Levenskunst: een spirituele oefening

Volgens de Franse filosoof Frederic Lenoir gaven de klassieke Grieken het zoeken ‘naar een goed en gelukkig leven’ behalve in filosofie ook vorm in spirituele oefeningen. Zijn boek: ‘Over Geluk, een filosofisch ontdekkingsreis’ (2014/Ten Have) lijkt een ‘must’ om te lezen voor ‘de moderne mens als mysticus’, zoals Ton Roumen deze typeert. De moderne mens heeft nu minder met ‘verstandelijk geloven’, maar meer met innerlijk helen en ‘ervaren’. Een kerst tevens dan als innerlijke reis?

Dr Hans Feddema is antropoloog, oud-docent VU, publicist en initiatiefnemer Filosofisch Café Leiden)

FILOSOFISCH CAFE LEIDEN OP 4-1 met FRANK BRUINING 

In het nieuwe jaar start Filosofisch Café Leiden op zondag 4 januari om 15.00 uur in de woning van antropoloog, publicist en initiatiefnemer dr.Hans Feddema: Nieuwstraat 10 naast de Centrale Bibliotheek.

Personal Coach en Sjamaan Frank Bruining uit Gorkum zal spreken over SJAMANISME EN DE BETEKENIS ERVAN VOOR NU.

Frank wordt geïnspireerd door de filosofie van de Q’ero-Indianen uit Peru en legt zich toe op het toepassen van oude vergeten sjamanis-tische kennis in onze moderne samenleving, waardoor we, neutraler of met minder oordeel naar anderen, gestalte geven aan levenskunst. De ruimte is beperkt tot 45 mensen. Opgave svp via hansfeddema@gmail.com. Voor thee en glas wijn na afloop:E4,-

Afbeelding: vic xia via Compfight cc.

Hans Feddema
Hans Feddema is antropoloog en publicist en organisator van het Filosofisch Café Leiden. Hij studeerde geschiedenis en antropologie. Na zijn studies aan de Vrije Universiteit en aan de Universiteit van Amsterdam was hij jarenlang werkzaam als universitair docent, onderzoeker, journalist en politicus. In 1989 was hij een van de ruim tien oprichters van GroenLinks.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *