Jan Siebelink en het bestaan van God

“Het gaat erom dat je elkaar ziet staan”

‘Je kunt mij niet wijsmaken dat God er niet is. Maar ik ben geen kerkelijk gelovige. Ik ga niet meer naar de kerk toe. Daar heb ik de aandacht voor verloren. Maar mijn belangstelling voor het goddelijke, voor het Andere,  voor dat wat wij nog niet kennen, is des te groter geworden.  Ik ben een mens die volop in deze wereld leeft. Van  nature  heb ik belangstelling voor wie die mens is en wat er met die mens in de wereld gebeurt.’

Schrijver Jan Siebelink werd op 13 februari 1938 geboren te Velp.  Zijn ouders hadden een kleine bloemisterij begonnen. Hij groeide op in een godsdienstig ‘zwaar’ milieu. ‘Mijn vader, na een hemels visioen, had zich aangesloten bij een streng orthodoxe groepering.’ Via de ulo kwam Siebeling op de kweekschool, werd onderwijzer in Laag-Soeren, en studeerde in zijn vrije tijd Franse taal- en letterkunde. Zijn  roman ‘Knielen op een bed violen’ werd in 2005 bekroond met de AKO-literatuurprijs en is inmiddels vertaald in het Duits, Deens, Italiaans en Portugees. De roman ‘Suezkade’, die in 2008 verscheen, werd eveneens een bestseller.

Onlangs verscheen ‘Het lichaam van Clara’. Clara Hofstede is enig kind en probeert haar ouders bij elkaar te houden. Ze beleeft maar  nauwelijks haar kindertijd. Een roman over liefde, lijden en loyaliteit.
In ‘Het lichaam van Clara’ schrijft Jan Siebelink dat God ‘haar zag staan’. Zulke woorden laat je alleen maar uit je pen komen als ze betekenis hebben, toch? Siebelink: ‘Het is het wezen van het mens zijn dat je dat je gezien wordt, dat de ander jou ziet, maar ook dat jij de ander ziet. Je hebt aandacht voor elkaar.  En in die aandacht zie je ook het lijden van je medemens. Je hoopt toch ook dat God jou ziet staan en jou in de gaten houdt. Clara Hofstede vecht met het bestaan. Ze is erg teleurgesteld in mensen. Het Zien van God zal wel een ander Zien zijn dan ons zien, dat Zien van God kan wel bevestigen in je bestaan als mens. Misschien dat je het leven dan iets beter aan kunt.’

Had Siebelink bij het schrijven van zijn boeken concrete personen en gebeurtenissen in gedachten? ‘Er is een verschil tussen “Knielen op een bed violen” en “Het lichaam van Clara”. In ‘Knielen…’ zijn de hoofdfiguren, man en vrouw, Hans en Margje, duidelijk gemodelleerd naar mijn vader en moeder. Natuurlijk heb ik er romanfiguren van gemaakt. Maar het verhaalt mijn eigen achtergrond. In Clara’s geval is het anders. Ik kan niet zeggen dat er in Kampen of Zwolle een vrouw woont die model heeft gestaan voor Clara. Clara heb ik compleet bedacht.  Ik vind Clara zelf een geslaagde roman. Ik schets een levende vrouw van vlees en bloed. Het is wel een beetje een mededogenloos boek. Clara hunkert naar liefde. Maar ze heeft alleen maar pech in het leven. Ze redt het niet. En dat net-niet vind ik heel belangrijk. Het is uiteindelijk een gewone vrouw die kleine dwangneurotische handelingetjes heeft. Zoals ik het nu geschreven heb is ik precies goed. Eén woord te veel en dan zou het melodramatisch worden. Weet je, je moet ook wel eens een beetje geluk hebben in het leven. Ik heb in het onderwijs gezinnen gezien waar altijd alles verkeerd gaat, waar mensen ziek worden of voortduren pech hebben. En bij andere gezinnen gaat het allemaal van een leien dakje. De één heeft gewoon iets meer geluk dan de ander. Maar waar zit hem dat dan in? Bewerkstellig je dat zelf? Bestaat er zoiets als een vrije wil? Als Clara opnieuw geboren zou worden kiest ze dan weer een man die haar ongeluk brengt. We weten het niet.’

In de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw mocht er eigenlijk niet of nauwelijks over religie gesproken worden? ‘God is uit de literatuur verdreven. Het zou best kunnen dat als ‘Knielen…’  die begint met een psalmvers uit de oude Statenvertaling in 1999 was verschenen, dat de critici het belachelijk hadden gemaakt. Ik heb me er wel over verbaasd dat het boek zowel door liberale, christelijke en ook linkse kranten werd “binnengehaald”. Ik dacht toen ik het boek schreef dat ik maar een paar lezers over zou houden. Ik wist wel dat ik met een bijzonder boek bezig was, want het was met mijn eigen bloed geschreven.’

Jan Siebelink, Knielen op een bed violen, Uitg. de Bezige Bij, ISBN 9789023416654
Jan Siebelink, Het lichaam van Clara, Uitg. de Bezige Bij, ISBN 9789023458234

 

Bron: Dagblad Tubantia

Rinus van Warven is theoloog, journalist en cultuurfilosoof
Info: www.rinusvanwarven.nl

 

Rinus van Warven
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *