Islam is kneedbaar

Mohamed Ajouaou – universitair docent aan de Vrije Universiteit Amsterdam – geeft een presentatie over het islamdebat in Nederland tijdens het eerste Zinzoekerscafé in Kampen. Voor vele aanwezigen een verhelderend verhaal, zij het met een sombere noot.

Normale islam

Het is een avond die in het teken staat van islam, onder andere door Ajouaou’s boek Wie is Moslim,  en dan met name over de vele vormen die deze religie aan kan nemen. “De islam is kneedbaar,” zegt Ajouaou. Hij is consequent in deze overtuiging. Zodra iemand in het publiek begint over “gematigde islam” protesteert Ajouaou. “Nee, nee, nee, normale islam” corrigeert hij het publiekslid. Spreken over een gematigde islam zou immers impliceren dat de islam in de kern gewelddadig is.

Het idee van Ajouaou van een normale islam spreekt de aanwezigen duidelijk aan. Op deze avond hebben de aanwezigen de stempel van vrijzinnigheid gemeen. Een vrijzinnige islam zien zij dan ook wel zitten. Ajouaou spreekt zich uit voor een privé islam. “Bidden, ramadan, daar heeft niemand een probleem mee” stelt hij vast. Pas als de islam zich op het publieke toneel begeeft, komen de problemen. Maar waarom is zo’n vorm van islam – vrijzinnig en privé – in Nederland niet mogelijk? Dat is een misvatting, legt Ajouaou uit. Op veel plekken is dit al realiteit. Je hoort er alleen niet zoveel over.

Rondtrekkende zeloten

Toch geeft Ajouaou ook reden tot zorgen. Hij ziet een groep moslims in Nederland die een normale islam praktiseren en opeens oog in oog staat met gewelddadige moslims, die bovendien agressief werven onder jongeren. Deze agressieve recruiters trekken rond en daar waar zij de kans krijgen, geven zij een vurig optreden. Waar komen zij terecht en vinden zij gewillige toehoorders? Waar krijgen zij een podium? Achter hun activiteiten lijkt een sluipende infrastructuur schuil te gaan.

Vaak worden nieuwe moskees gefinancierd met geld uit bijvoorbeeld Saudi-Arabië. Dat lijkt prachtig, de gulle gevers zorgen immers voor mooie, moderne nieuwe moskeeën. Maar, “wie betaalt, die bepaalt”. Dat kan tot problemen leiden. Ineens wordt een rondtrekkende agressieve imam in zo’n nieuwe locatie welkom geheten – op verzoek van de geldschieters – en krijgt hij er een podium.

Op die manier wordt in zee gaan met dubieuze geldschieters uiteindelijk een strop. Maar zeg maar eens nee tegen iemand die voor jou een mooie nieuwe moskee wil bouwen en een zak geld laat zien.

Handig met Facebook

Een wat treurig scenario: de poldermoslims, gekneed door democratie, kunnen maar moeilijk opboksen tegen de agressieve rondtrekkende imams en de Saudische geldschieters. Ajouaou onderstreept het belang van een tegengeluid van de common sense moslims, maar het is de vraag of de presentatie van zo’n alternatief hard genoeg kan zijn.

Opmerkelijk is dat problemen met islam met communicatiepatronen te maken hebben. Het probleem is dat mensen die er een agressieve ideologie op na houden en deze vermengen met islam handig zijn op Facebook en Twitter, weten hoe je zoekende jongeren aanspreekt, en in wezen ruimte kopen om zichzelf te kunnen presenteren. Het lijkt zo haast wel een marketingprobleem. Het gaat er niet om wat de ware islam is. Theologie komt er eigenlijk niet aan te pas. De problematiek is veel platter, maar eigenlijk ook begrijpelijker.

De problematiek is aanwijsbaar. Dat kan het zoeken naar een oplossing uit een eindeloos theoretisch debat trekken. Maar de vraag is dan nog steeds hoe het probleem van de rondtrekkende islamitische zeloten op te lossen valt.

Mohamed Ajouaou. Wie is Moslim? Geloof en secularisatie onder westerse moslims. Meinema, 2014.

wie-is-moslim

Afbeelding: Ajouaou met gespreksleider Rinus van Warven, in boekhandel Plantage Bos in Kampen.

De avond is georganiseerd door de Vereniging van Vrijzinnige Hervormden te Kampen en Noordoostpolder en maakt deel uit van de serie Zinzoekerscafé.

Lucas van Heerikhuizen
Lucas van Heerikhuizen is afgestudeerd als master in de godsdienstwetenschappen. Momenteel is hij werkzaam als webdeveloper en WordPress docent. Tevens is hij actief als redacteur voor Zinweb.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *