Interview: “De Bethelkerk is van ons allemaal”

Gertine Blom is één van de jongste predikanten in Nederland. En ze heeft een missie. Van de noodlijdende Bethelkerk in Utrecht een toegankelijke kerk maken waar een breed publiek zich welkom voelt.

Gertine Blom

Gertine Blom

“Het is een kwetsbaar, maar wel heel mooi en leerzaam proces.”

Blom komt uit een gereformeerd gezin, vervreemdde zich in haar tienerjaren van het geloof, maar kwam na een studie geschiedenis bij theologie uit. Beetje bij beetje raakte ze opnieuw met het geloof vertrouwd en besloot daarom de master Gemeentepredikant te volgen. Eigenlijk vielen de puzzelstukjes toen pas goed in elkaar. Dit was wat ze wilde, hier is ze goed in. Tijdens haar afstuderen stuitte ze op een vacature bij de Bethelkerk en opeens raakte alles in een stroomversnelling. “Misschien gek voor iemand van mijn leeftijd, maar ik voelde meteen thuis tussen al die grijze hoofden”, vertelt ze lachend. “Ondanks dat de toekomst van deze gemeente onzeker is, voelde ik me er wel onmiddellijk mee verbonden. Het team is enthousiast, hoopvol en ongelofelijk energiek.”

Bijbelstudie

De in de jaren vijftig gebouwde Bethelkerk staat in de Utrechtse volksbuurt Zuilen op een kruispunt aan een hoofdweg. Een mooie, zichtbare en goed toegankelijke locatie. Net  zoals veel andere gemeentes kampt de Bethelkerk met leegloop en een onderhoudsgevoelig gebouw, maar moet het wel het hoofd boven water te zien houden.  “Een logische gedachte om een gemeente bloeiend te houden is een jongere generatie aan te trekken”, legt Blom uit. “Dit stond ook in de vacature waarop ik solliciteerde, maar we hebben dit idee uiteindelijk wat meer losgelaten. We kwamen tot de conclusie dat we niemand willen buitensluiten. De Bethelkerk is van ons allemaal.” Ondanks dat het overgrote deel van de kerkgangers senior is en er weinig jongeren komen, lijkt er een tendens zichtbaar. Namelijk dat een jongere doelgroep steeds bewuster kiest voor de kerk in de buurt. “Met vijftien minuten fietsen vanuit Zuilen ben je in de stad en daar zijn meer dan genoeg kerken met hippe activiteiten. Maar ze willen bij ons blijven, omdat ze graag iets willen bijdragen aan deze buurt. Heel mooi vind ik dat.”

“Eigenlijk vielen de puzzelstukjes toen pas goed in elkaar.”

Blom is officieel geen pionierende predikant. Dat wil zeggen dat ze momenteel geen initiatief met missionair doel is gestart waarvoor ze subsidie ontvangt van de PKN. Maar ze noemt zich wél pionierend. En net zoals de meeste andere pionierende dominees is ze goed online vindbaar, actief op sociale media en ze houdt een persoonlijke blog bij. “Ik noem mezelf pionierend omdat we bezig zijn met een frisse start, we oude gewoontes steeds meer loslaten en durven te experimenteren, zoals het aanbieden van andere activiteiten naast de zondagdiensten.” Zo wordt er onder meer regelmatig een laagdrempelig kerkcafé georganiseerd, een ouderensoos compleet met sjoelbak, koffie en koekjes, Bijbelstudieavonden en brunchdiensten met een viering. Blom denkt wel dat je niet moet verzanden in de gedachte dat je perse leuke dingen moet organiseren. “Die brunchdiensten zijn erg leuk, maar het aantal deelnemers wisselde sterk. Met vijf man eten is hartstikke gezellig, maar voor een viering is dat wat weinig en het kost natuurlijk ook tijd om het te organiseren. Daarom staat het project nu even op on hold.”

Zusterkerk

Naast interne ontwikkelingen is de Bethelkerk bezig met een groot samenwerkingsproject met de Protestantse zusterkerk in Zuilen. “Voordat we hebben besloten te gaan samenwerken, hebben er veel gesprekken plaats gevonden. Ook zijn we er over uit dat het geen fusie wordt. Fusies hebben in het verleden helaas vaak geleid tot inbinden en vervolgens op dezelfde voet verder. Dat willen we absoluut niet, we willen echt veranderen.” Hoe de samenwerking eruit komt te zien, of er meer deelnemende kerken bij komen en of er misschien alsnog een officiële pioniersplek wordt opgezet, is niet duidelijk. “We houden het idee van een pioniersplek in ons achterhoofd, maar dat houdt wel in dat je je richt op een specifieke doelgroep en dat je heel missionair aan de slag gaat. Ik zou het aan de ene kant wel willen, want het helpt qua financiën en begeleiding natuurlijk goed bij een doorstart. Maar ik vind het anderzijds ook lastig, omdat we de ouderen die nu vooral naar onze kerk komen graag een thuis willen blijven bieden.” Blom legt uit dat de samenwerking hoe dan ook al bijzonder is, aangezien de kerken niet altijd op even goede voet met elkaar hebben gestaan. “We zijn nu bezig met een blauwdruk en weten nog niet precies welke kant het opgaat, maar het is in ieder geval heel dankbaar om mee te maken. Je leert jezelf heel kwetsbaar en afhankelijk op te stellen.”

“Fuseren doen we niet, we willen echt veranderen”

In tegenstelling tot pionieren waar een nieuwe plek wordt opgezet, probeert Blom in een bestaande kerk een verandering teweeg te brengen. Hoe ervaart zij dat? “Een nieuwe kerk opzetten kost natuurlijk veel tijd en energie, maar je kunt helemaal overnieuw beginnen. Nu heb ik te maken met mensen die al lang bij deze kerk zijn aangesloten en die moet je zien mee te nemen. Niet gemakkelijk, maar ik vind niet dat je hen aan hun lot kunt overlaten. Zo van ‘sorry maar jullie zijn oud, tijd voor een nieuwe generatie. Doei!’” Ondanks dat de weg volgens haar wel eens weerbarstig is, is ze ook erg trots op de ontwikkeling die haar gemeente doormaakt. “Eerst wilden ze vooral groeien en meer mensen naar de kerk trekken, maar dat doel is los gelaten en er wordt echt met een open blik gekeken naar vernieuwing. Heel mooi om die ontwikkeling zien gebeuren. Onze droom? Stel jezelf een kampvuur voor. Als symbool voor samenkomen en de Geest. Om het kampvuur zit jong, oud, hoogopgeleid, laagopgeleid, autochtoon, allochtoon. Dát is de kerk van Zuilen. Een dynamische, duurzame en diverse kerk voor iedereen.”

 

Gertine Blom (Gouda, 1989) studeerde geschiedenis en theologie aan de Universiteit van Utrecht. In 2014 rondde ze haar master Gemeentepredikant aan de Protestantse Theologische Universiteit af. Naast haar werk bij de Bethelkerk houdt ze een blog bij, ‘Dat Geeft Te Denken’. (https://datgeefttedenken.wordpress.com). De titel van haar blog is een knipoog naar de personage Ollie B. Bommel van Marten Tonder die prima kan denken, maar soms op iets opmerkelijks stuit en dan peinzend zegt: ‘Dat geeft te denken.’ Meer weten? Kijk op de website van de Bethelkerk.
In een drieluik komen drie predikanten aan het woord die op hun eigen manier pionierend te werk gaan. Een pionierskerk is een kerk waar naar nieuwe wegen wordt gezocht om mensen blijvend of opnieuw te interesseren voor het Christelijke geloof. Soms start een dominee helemaal vanuit het niets zonder gebouw, maar het komt ook voor dat kerken worden samengevoegd om vanuit een nieuwe visie samen te werken. De kerken worden officieel aangesteld door de Protestantse Kerk en krijgen subsidie. De bedoeling is dat ze uiteindelijk zelfstandig kunnen draaien zonder geld uit de solidariteitskas. Hier kunt u Deel 1 en Deel 2 lezen.
Claudia Pietryga
Claudia deed zowel een sociaal-agogische als journalistieke opleiding en is alweer bijna tien jaar freelance journalist. Ze schrijft het liefste over maatschappelijke onderwerpen en publiceerde onder meer stukken in de Flair, Hallo Jumbo, Spits, Het Parool, diverse blogs, lokale bladen en uiteenlopende (online) media voor met name ondernemers.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *