Hostie voor de ongelovige

“De FIFA is machtiger dan religie”, zijn de bizarre woorden van FIFA-president Joseph Blatter. Het lijkt de zoveelste wartaal van een onder vuur liggende oude man, maar de overeenkomsten tussen voetbal en religie zijn toch moeilijk te negeren.

Durkheim

Socioloog en oud-roeier Ruud Stokvis stelde het vorig jaar al: “Wat mensen niet meer vinden in een kerk, vinden ze in het stadion”. “Vorming, binding en zingeving is allemaal te vinden in de sport”. Die gedachte destilleerde Stokvis uit het werk van socioloog Émile Durkheim. Hij stelde al dat primitieve stammen samenkomen en feesten en daarbij opgaan in een groter geheel. “Religie en sociale rituelen hebben dezelfde oorsprong, net als apen en mensen dezelfde oorsprong hebben; het gaat in beide gevallen om verbondenheid en het behoren tot een groter geheel”. Hierbij komt voetbal het dichtste bij, omdat dit nou eenmaal de grootste sport van de wereld is. De invloed van voetballers als Christiano Ronaldo of Lionel Messi is tegenwoordig, in een seculiere Westerse samenleving, ook veel groter dan de invloed van Jezus. Hieraan merk je al dat Stokvis wel eens gelijk zou kunnen hebben.

Opvoeding

Stokvis stelt dat er ook overeenkomsten zijn in de ontwikkeling van geloof en sport. “Vroeger gingen kinderen naar een zondagschool om te horen hoe dingen wel of niet moesten, nu gaan ze naar een sportclub en gaat het globaal over dezelfde dingen”, zo stelt Stokvis. Het grootste verschil zit, volgens Stokvis, in de boodschap die van beide uitgaat. “Het gaat alleen om een in de basis andere samenleving, de moraal van het toekeren van een andere wang versus de moraal van het willen winnen, waarbij die laatste veel beter past in onze huidige samenleving past”. Overigens zijn de overeenkomsten nog veel talrijker. Elk argument voor religie is ook op voetbal van toepassing. De zorg voor de medemens, het vrijwilligerswerk, de saamhorigheid. Maar ook het geweld. Het hooliganisme is erg verbonden aan het voetbal, maar ook binnen religie is er natuurlijk veel geweld.

Invloed

Het is een lastig punt, omdat de overeenkomsten talrijk zijn en er eigenlijk geen speld tussen te krijgen is. Toch mist er wel een aspect. Het geloof in God is onvoorwaardelijker, omdat het gaat over iets dat niet fysiek aanwezig is. God is er niet echt. Voetbal is er, Ronaldo is er, het WK is er. Dat betekent in de praktijk dat er ongeacht welke gebeurtenis dan ook God altijd stabiel aanwezig kan zijn. Dus wat voetbal ook allemaal kan brengen, er zijn vooral dingen die voetbal niet kan brengen: onvoorwaardelijk, onbegrijpelijk en allesomvattend zijn.

Alles wat je in religie kan vinden, vindt je ook in andere dingen, maar er is niets dat je ergens anders kan vinden wat niet onderdeel is van religie.

Lees een interview met Ruud Stokvis in Trouw hier

Lees het artikel over Blatter op de site van Trouw hier

Photo Credit: Bloozecruz via Compfight cc

Kalle Brüsewitz
Kalle Brüsewitz (soulchecker.nl) is afgestudeerd in de theaterwetenschappen en kunsteducatie en is werkzaam als freelancer op het gebied van journalistiek en kunsteducatie. Hij noemt zich SoulChecker en zoekt naar dat waar mensen zich geraakt door voelen; in kunst, politiek en religie. Ook werkt hij als coördinator in een Aanloopcentrum voor iedereen die behoefte heeft aan koffie en een praatje.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *