Hoeveel PKN zit er in de vluchtkerk (2)

Maandenlang leek de PKN zich weinig aan te trekken van de uitgeprocedeerde asielzoekers die afgelopen herfst in tenten bivakkeerden in Amsterdam-West. Totdat Arie Boomsma zich op twitter boos maakte en riep: ‘Wees kerk!’ Was het instituut Protestantse Kerk Nederland werkelijk zo sloom of is de Vluchtkerk waar de illegalen nu verblijven een mooi voorbeeld van samenwerking tussen basisbeweging en bureaucratie? VolZin schreef er een artikel over. Wij plaatsen het in twee delen op Zinweb.

Onzichtbaar en laf
Mieke Stelling – In de loop van november krijgen de mensen in het tentenkamp in Osdorp het moeilijker, ook door de kou. De druk van buitenaf op de kerk groeit. Arie Boomsma laat zich al vanaf begin oktober kritisch uit over de rol van de PKN. Op 14 november twittert hij:“Personen doen mooie dingen, maar de kerken blijven onzichtbaar en laf. Gooi de deuren open. Wees kerk!” Politici bieden de asielzoekers dak- en thuislozenopvang aan, maar dat slaat de groep af. De spanning komt tot een hoogtepunt als 30 november het kamp wordt ontruimd. De vluchtelingen belanden in de cel en kort daarna op straat. Asielzoekers worden op initiatief van lokale betrokkenen – later bekend als Steungroep De Vluchtkerk – opgevangen op locaties in de stad. Enkele vrijwilligers nemen mensen thuis op. Andere asielzoekers slapen in een bunker in het Vondelpark. 
Begin december wordt intensief overlegd tussen de steungroep en lokale kerken. Gezamenlijk verblijf regelen voor de groep van rond honderd mensen blijkt niet mogelijk, alleen al niet omdat hun veiligheid niet gegarandeerd kan worden. Een lid van de steungroep heeft contact met het Studenten Kraakspreekuur (SKSU). Het oog valt op de Sint-Josephkerk in Bos en Lommer. De kerk wordt op 2 december ‘humanitair bezet’. De diaconie staat garant voor de eerste kosten die gemaakt moeten worden voor een veilig onderkomen voor de vluchtelingen. Daarbij gaat het om bedragen van twee tot drieduizend euro. Al snel laat de eigenaar van het pand aan de Erik de Roodestraat, een Amsterdamse projectontwikkelaar, weten dat hij instemt met het verblijf van de vluchtelingen. Een week later ondertekent de Protestantse Diaconie Amsterdam een gebruiksovereenkomst.

Steun
Twee weken na de kraak zijn de werkzaamheden in de Sint-Josephkerk in volle gang. De verbouwing in de kerk brengt lawaai met zich mee. Steigers worden verplaatst. Smouter stelt voor om ons gesprek in de kelder voort te zetten. De vloerbedekking is net gelegd. 
Woordvoerder Karl Smouter, in het dagelijks leven hoofdredacteur van het christelijke magazine De Nieuwe Koers, is blij dat in de Sint- Josephkerk een oplossing is gevonden, al is die tijdelijk. Hij plaatst wel een kanttekening: “Kraak was absoluut niet onze eerste keus. De beste oplossing was geweest een kerkgebouw dat wél al verwarming had en waar gemeenteleden actief waren.”
Smouter noemt de brief die Arjan Plaisier op 9 november naar Den Haag stuurde een ‘niet heel krachtig statement’, maar voelt zich zeker wel gesteund door de PKN, bijvoorbeeld door het optreden van Plaisier in Moraalridders (EO) op 5 december, waarin deze laat weten achter de kraak van de Sint-Josephkerk te staan. Smouter: “Dat gevoel van steun en vertrouwen overheerst. Het initiatief tot deze oplossing moest echter van lokale mensen komen. Het is jammer dat instituties er niet zijn op de momenten dat het nodig is, ook al begrijp ik dat zij meer te verliezen hebben en dus voorzichtiger zijn. We hebben veel overlegd, maar via de institutionele weg konden we niets regelen.”

Lokaal helpt lokaal
Arjan Plaisier noemt Smouters kijk op de zaak “hiërarchisch”: “Het initiatief tot de kraak van het kerkgebouw in Bos en Lommer kwam van lokale betrokkenen, maar dat laat ook zien hoe wij kerk zijn, vooral lokaal dus.” Naast hem zit Geesje Werkman van Kerk in Actie en al jaren betrokken bij de kerkelijke opvang van vluchtelingen en de afgelopen maanden bij de asielzoekers in Amsterdam: “Lokaal helpt lokaal, en als dat niet lukt, zijn wij er.” De kritiek die de PKN eerder kreeg op haar terughoudende opstelling, bestrijdt Plaisier. “We bieden steun aan, maar wat we niet doen, is eigenaar worden van het probleem. Dat zijn niet de kerken, maar dat is de overheid.” Werkman vult aan: “We helpen waar nodig en lobbyen in Den Haag voor deze groep. Maar we zijn voorzichtig met het nemen van verantwoordelijkheid. Anders dan bij kerkasiel zijn wij nu niet op de hoogte van de dossiers van de leden van de groep in Amsterdam. We weten niet of mensen bijvoorbeeld psychische stoornissen hebben. Zonder die informatie is het onverantwoord om als landelijke kerk de lokale kerken op te roepen om grootschalig alle deuren open te zetten. Je kunt de gevolgen daarvan niet overzien. Dat kunnen mensen als Arie Boomsma laf noemen, maar dat is dan maar zo.”

Bron: Volzin januari 2013

Claudia Pietryga
Claudia deed zowel een sociaal-agogische als journalistieke opleiding en is alweer bijna tien jaar freelance journalist. Ze schrijft het liefste over maatschappelijke onderwerpen en publiceerde onder meer stukken in de Flair, Hallo Jumbo, Spits, Het Parool, diverse blogs, lokale bladen en uiteenlopende (online) media voor met name ondernemers.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *