Hoe vrij mag onze vrijheid van meningsuiting zijn?

We kennen de voorbeelden: Charlie Hebdo, de spotprenten van de Deense cartoonist, de protesten van de WestBoro Baptist Church bij het begraven van Amerikaanse soldaten en de beelden van het verbranden van Bijbels. Het zijn voorbeelden van mensen die hun recht op vrijheid van meningsuiting in praktijk brengen. Zowel het recht op als de vrijheid van meningsuiting zijn ontzettend belangrijk, maar hoe vrij mag onze vrijheid van meningsuiting zijn? En mogen er gevolgen zitten aan onze vrijheid van meningsuiting?

Op een universiteit in Groot-Brittannië is een student weggestuurd nadat hij zijn mening over het homohuwelijk in een Facebook-bericht had geuit. Hij sympathiseerde met de dame van de burgerlijke stand die weigerde om homo’s te laten trouwen.

Een heel ander verhaal is het bij een bedrijf in Drachten waar een jongen als stagiair werd geweigerd juist omdat hij homoseksueel is.

Beperking van vrijheid

Dit zijn twee heel verschillende voorbeelden van hoe de vrijheid van meningsuiting resulteert in de beperking van vrijheid. Niet alleen jouw vrijheid, maar ook de vrijheid van een ander. Daarom de vraag: hoe vrij is onze vrijheid van meningsuiting, en hoe vrij mag onze vrijheid van meningsuiting zijn.

Het is een lastige balans. Want de vrijheid van meningsuiting is er juist niet om gemeenplaatsen te kunnen maken. De vrijheid van meningsuiting, zo lezen we in de Trouw van 12 juni 2015 is er juist om het mogelijk te maken opvattingen te uiten die niet ‘politiek-correct’ zijn. Daarentegen staat dat de vrijheid van meningsuiting er natuurlijk niet is, om anderen zomaar te kwetsen. Zo lezen we in hetzelfde artikel dat persoonlijke laster, het oproepen tot geweld, en laster de vrijheid van meningsuiting zouden moeten beperken.

Bovendien geldt voor spotprenten dat deze een artistieke impressie zijn, met satire, overdrijving en spot als wezenlijke bestanddelen. De voorzieningenrechter heeft dan ook bepaalt dat er voor een cartoon ruimere grenzen zijn, dan bij meningsuitingen met en serieus karakter.

Hiertegenover staat dat er ook nog zoiets bestaat als tolerantie en begrip voor anderen. Wanneer jouw vrijheid van meningsuiting de vrijheid van een ander inneemt, dan gaat de mening misschien wel te ver. Want wat heeft een dergelijke provocatie als resultaat, en bereiken oproerkraaiers als deze  wel hun doel, als ze al een doel hebben? Veelal zal dit alleen leiden tot gekwetste en beledigde mensen. Zo vrij mag de meningsuiting wat mij betreft niet zijn.

Maar het tekenen van spotprenten? Het weigeren van stagiairs en het ontslaan van mensen op basis van hun mening op sociale media? Wat zou u doen, als u werd geraakt door een spotprent? En zou u stagiairs weigeren op grond van hun geaardheid, of personeel ontslaan op basis van hun uitlatingen op social media?

Waar houdt vrijheid op? En begint discriminatie? Hoe vrij mag de vrijheid van meningsuiting zijn? Ik hoor het graag van u.

Foto: Brian Hochgraef @Freeimages.com

Jantine Huisman
Jantine Huisman is afgestudeerd godsdienstwetenschapper op het gebied van de abrahmitische religies, masterstudent pedagogiek en doopsgezind lekenpreker. Haar interesses liggen op de kruising van gedragsmaatschappijwetenschappen en godsdienst, zoals het onderwijs aan de eerste christenen, identiteitsvorming door het nieuwe testament, en trauma-educatie vanuit klaagliederen.
1 antwoord
  1. Avatar
    Anouk Visser zegt:

    Eens, de vrijheid van meningsuiting zou de vrijheid van een ander niet in mogen nemen. Toch mist er nog een aspect in dit relaas en dat is de hedendaagse tendens van de mens om zich door alles aangesproken te voelen. In onze zoektocht om niemand te beledigen of kwetsen, lijken we steeds minder uit te kunnen spreken. Want er is altijd wel iemand die zich de woorden van een ander persoonlijk aantrekt. Sensitiviteit lijkt een sleutelwoord te zijn, daarmee onze mening verpakkend in politiek correcte en maatschappelijk geaccepteerde antwoorden. Waar ligt de grens van deze sensitiviteit? Wordt het geen tijd om onze kinderen te leren dat ze het oneens kunnen zijn zonder direct beledigd of gekwetst te zijn?

    Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *