Hoe rekbaar is de PKN?

Men zou kunnen stellen dat de Protestantse Kerk (PKN) een mantel der liefde is voor orthodoxe protestanten in Nederland. Wat nu als die mantel der liefde wordt opgerekt of scheurt?

Niets nieuws

Wat al een tijd speelt is de stelling dat Jezus nooit bestaan zou hebben. In Trouw wordt het nog eens samengevat. Dominee Edward van der Kaaij zou hebben gesteld “dat alle elementen uit het verhaal van Jezus hun oorsprong vinden in het oude Egypte”. Dat heeft tot veel ophef geleid. Het heeft nu zelfs geresulteerd in een procedure om Van Der Kaaij uit zijn ambt te zetten.

Is dat eigenlijk wel nieuws? Het idee dat Jezus nooit echt bestaan heeft en enkel is samengesteld uit oudere mythologische ideeën is niet heel innovatief. Het zou zo passen in de kritische studies die al eeuwen geleden opkwamen. Menigeen vrijzinnige protestant zou zeggen: “De geschiedenis herhaalt zich”. Waarom is zo’n opvatting nu dan nog steeds controversieel? 

Binnen de club

Het laat misschien zien dat de PKN zelf worstelt met een identiteitsprobleem. Het is een mantel der liefde, maar misschien geboren uit noodzaak. Alle kleine groepen worden kleiner. Vereniging in een overkoepelende organisatie wordt dan noodzakelijk. Daarmee kun je immers eenheid en volume uitstralen. Het logo alleen al en een mooie website, bijeenkomsten met vele mensen. Het zijn resultaten die je slechts door vereniging kunt bereiken.

De verdeeldheid onder de aangesloten groepen wordt nog wel eens gevierd als diversiteit. Maar door gebeurtenissen zoals deze wordt duidelijk dat er ook frictie is. De stellingen van Van Der Kaaij zijn dan ook niet het probleem. Het probleem is dat iemand van “binnen de club” zulke stellingen poneert. Kan dat wel? Past dat dan wel bij de eigen identiteit? Wil de PKN vrijheid of eenheid in fundamentele opvattingen uitstralen?

Bemiddelaar of rechter?

De vlag van de PKN kan zo een zegen en een vloek blijken. Op de goede momenten is het een symbool van kracht, van eenheid en van vereniging. Op de slechte momenten worden plaatselijke aangelegenheden opeens landelijk. Er is hier eigenlijk niet zo veel aan de hand. Een dominee vliegt uit de bocht en wordt door zijn gemeente erop aangesproken. Lokale akkefietjes zijn van alle tijden. Vroeger had het nauwelijks de lokale krant gehaald.

Maar nu is het opeens een probleem van de PKN zelf geworden. Het wordt daardoor opeens een affaire die interessant is voor de media. Wat kan er dan op landelijk niveau gebeuren? Moeten mensen van buiten die plaatselijke gemeente zich er mee gaan bemoeien? Moet de PKN officieel stelling nemen of moet het oordeel aan de plaatselijke gemeente worden overgelaten? Kan de PKN ook een oordeel vellen of kan het slechts bemiddelen?

Lees het artikel Een dominee ontslaan, kan dat zo maar? op de site van Trouw.

Lucas van Heerikhuizen
Lucas van Heerikhuizen is afgestudeerd als master in de godsdienstwetenschappen. Momenteel is hij werkzaam als webdeveloper en WordPress docent. Tevens is hij actief als redacteur voor Zinweb.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *