Hoe rekbaar is de islam?

Belgische politica Nabilla Ait Daoud pleit onlangs tegen de traditionele manier van ritueel slachten zoals de islam die voorschrijft. Dit roept meteen ook de vraag op hoe rekbaar de islam is.

Traditioneel ritueel slachten

Het probleem begint natuurlijk al met het woord “traditioneel”. Want over wiens traditie gaat het dan? Laten we wel Ait Daoud volgen, die stelt dat het gaat om het probleem van het traditioneel onverdoofd slachten van dieren. Zij spreekt zich hiertegen uit. Zoals zij het zelf stelt: “Een dier onverdoofd slachten, is in deze tijd niet aanvaardbaar! Ikzelf vind godsdienstvrijheid zeer belangrijk. Iedereen moet voor zichzelf kunnen uitmaken in wat hij/zij gelooft of niet gelooft, maar ik vind dat religie nooit een excuus mag zijn om een dier nodeloos te doen lijden.”

Rekbaarheid van de islam

Er spreekt politiek uit haar zin, waar dierenwelzijn als een excuus en politiek wapen gebruikt kan worden om een religieuze groep beperkingen op te leggen. Toch lijkt het standpunt van Aid Daoud wat verder te gaan dan alleen dat. Zij stelt namelijk dat wat de islam voorschrijft een rekbaar idee is. Dat is een geluid dat niet al te vaak gehoord wordt. Ze legt de nadruk op de mogelijkheid van interpretatie. Het lidwoord “de” toegepast op “de” islam verliest zo haar aura van eenvoudige bepaaldheid.

Het stelt islam voor als een dynamisch geloof dat zich aan steeds veranderende nieuwe tijden kan aanpassen. Zoals zij het zelf stelt: “Zoals alle religieuze geschriften, is ook de Koran voor heel wat interpretaties vatbaar. Wat de juiste interpretatie is, daar kunnen we heel wat uren en dagen over uitweiden, maar voor mij is de islam alleszins een vredelievende godsdienst, zowel voor mens als voor dier.”

Interpretatie als politiek instrument

Het plaatst de hele discussie in een wat anders en wel interessant kader. Zij benadrukt, ook als aanhanger van de islam, dat interpretatie een belangrijke rol in de islam speelt. Op het eerste gezicht is dat natuurlijk positief, omdat het islam opheft tot iets dat leeft en telkens verandert en niet als een eenduidige en onveranderlijke traditie. Tegelijkertijd stelt het misschien, met een dubbele politieke draai, dat de ware islam dan ook altijd aan interpretatie onderhevig zou moeten zijn. De vraag is vervolgens of dat wel terecht is. Moet iemand die stelt dat de islam een onveranderlijke en eeuwig geldende enkelvoudige traditie is dan altijd ongelijk krijgen?

Tegelijkertijd kan het ook de islam uit een al te verstikkend beeld tillen. Het kan dan een al te sterke nadruk op een bepaalde interpretatie van de islam als een cultureel gebruik voorstellen en niet als wezenlijk onderdeel van de islam. Toch kent dit dus ook weer politieke gevaren, waar het bepaalde groepen die, zij het op culturele gronden, onverdoofde slacht blijven verdedigen in naam van de islam als onreligieus en irrationeel kan wegzetten. Hoewel het dan uit de sfeer van religie wordt getild kan het toch nog bevolkingsgroepen beperkingen opleggen.

Een scherpe pen

Het is misschien een ingewikkelde en genuanceerde kwestie, waar men zich ook weer in details kan verliezen. Of men het er mee eens is of niet, mevrouw Aid Daoud weet haar pleidooi goed neer te zetten in haar artikel ‘Onverdoofd slachten: religie mag nooit excuus zijn om een dier te laten lijden’ op de site van Knack.

Afbeelding: Wikipedia

Lucas van Heerikhuizen
Lucas van Heerikhuizen is afgestudeerd als master in de godsdienstwetenschappen. Momenteel is hij werkzaam als webdeveloper en WordPress docent. Tevens is hij actief als redacteur voor Zinweb.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *