Het vrije woord (1)

Religie en politiek in domineesland 

Ooit waren theologen en predikanten de opiniemakers bij uitstek. Overal kwam je hen tegen en hun mening telde mee. Hoe gaat het nu met dominees en de politiek? Remonstrantse dominee Joost Röselaers schreef er een boek over. Zinweb plaatst tegelijk met het uitkomen van het boek een serie columns van de hand van Röselaers over dominee’s en de politiek.

Tot de Tweede Wereldoorlog waren de rol en functie van predikanten helder gedefinieerd. Theologen en predikanten stonden dicht bij de macht, bekleedden belangrijke politieke en maatschappelijke functies en zorgden voor een breed geaccepteerde legitimiteit voor macht en moraliteit. Vanaf de jaren zestig van de vorige eeuw nam een groot aantal theologen een kritische houding aan ten opzichte van de heersende macht en gangbare ethiek. 

Onder invloed van de contacten uit de oecumene kwam men op voor wereldwijde gerechtigheid en vrede. Kerken en theologen liepen voorop in de strijd tegen kernwapens. Er werden concrete stemadviezen gegeven, ook vanaf de kansel.

 Anno 2012 is het kerkelijk geluid in het maatschappelijke debat zo goed als verdwenen. Als theologen al een politieke rol vervullen, dan is dat op grond van hun merites op het politieke en maatschappelijke vlak, en niet op het kerkelijke. Kenmerkend voor deze ontwikkeling was een manifestatie tegen kernenergie op de Dam in Amsterdam in 2011. Liepen de kerken in

de jaren ’80 nog vooraan in de strijd tegen kernenergie, in 2011 was er op de Dam geen enkele bijdrage vanuit de kerken waar te nemen. Kerken worstelen met hun nieuwe rol in de marge. Maar nog steeds is de maatschappelijke en politieke betrokkenheid van kerken een issue waar velen een uitgesproken mening over hebben. Binnen de kerken, maar ook daarbuiten.

 Hoe gaat het nu met dominees in de politiek? Welke rol spelen theologen en kerken in het debat over religie in de publieke opinie en op het Binnenhof? Wat vinden zij van de maatschappelijke functie van kerk, theologen en dominees? Hoe duiden zij de ontwikkelingen sinds de roerige jaren ’60? En hebben zij een toekomstbeeld voor ogen? Redenen te over om huidige maatschappelijk en politiek actieve theologen en predikanten te interviewen.

 Over de rol van religie, kerken en dominees in het maatschappelijke en politieke debat zijn tientallen publicaties verschenen. Echter, in geen daarvan komen theologen, predikanten en priesters zelf aan het woord. Hoogste tijd om aan theologen zelf te vragen hoe zij nu over politiek denken. Religie en politiek in domineesland.

Wordt vervolgd.

Joost Roselaers
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *