Het belang van empathie

Empathie is nog altijd een belangrijk ingrediënt voor de samenleving, zo kan gesteld worden. Toch is het juist iets dat volgens velen nu steeds verder afbrokkelt.

Waarom is empathie van belang?

Het lijkt erop alsof onze samenleving steeds meer uit Rambo’s bestaat. Mensen die alles alleen kunnen, die krachtig zijn en iedere situatie het hoofd kunnen bieden. Of althans, men waant zich een Rambo. Het is het ideaalbeeld van onze tijd: je bent je eigen baas en van niemand afhankelijk. Je hebt niemand nodig. Of dit echt zo’n goed idee is valt echter te betwisten. Maakt Rambo in zijn film al een al te gelukkige en stabiele indruk? In een stuk van de Correspondent wordt ook gesteld dat al te ver doorgevoerde isolatie een mens ongelukkig maakt. Je hebt wel degelijk anderen om je heen nodig, zo stellen zij, om je emotionele maar zelfs ook je lichamelijke stabiliteit te waarborgen.

Ze hebben het er naar gemaakt

Het idee dat jij niemand nodig hebt kan ook verder doorgevoerd worden: iedereen kan het zelf eigenlijk wel af. Niemand heeft hulp nodig, iedereen kan eigenlijk zelf wel zijn of haar problemen oplossen. Dat is misschien ook een gevaarlijk idee. Het maakt van zelfredzaamheid een karikatuur en overschat de mogelijkheid op eigen kracht problemen op te lossen. Het ontwricht ook: het is gemakkelijker om naar het leed van het ander te kijken als je kunt denken “dat hij het uiteindelijk toch aan zichzelf te danken heeft.”

De uiteindelijke consequenties zijn dan uiteraard hevig. Zoals in het stuk zelf wordt gesteld: “Een onvermogen om je in te leven is een van de hoofdbestanddelen van de meeste maatschappelijke problemen: misdaad, geweld, oorlog, racisme, kindermishandeling en ongelijkheid, om er maar een paar te noemen.’”

Een ideologische draai

De auteur van het stuk behandelt ook het idee dat het een manier is om ongelijkheid goed te praten. Omdat de klassenscheiding niet meer op basis van nakomelingen loopt maar op basis van prestatie, is er nu een reden nodig om goed te praten dat sommigen minder goed presteren dan anderen. De redenering gaat nu dat ze gewoon niet genoeg hun best hebben gedaan. Dat is wellicht onterecht, omdat vaak tekortkomingen te wijten zijn aan omstandigheden. Hoeveel mensen hebben bijvoorbeeld wel niet hun baan te danken aan hun netwerk eerder dan aan wat ze kunnen? Iemand met een zwak netwerk zal minder kansen hebben op de arbeidsmarkt. Dat wordt soms wat onder tafel geveegd door een dergelijke goedpraat-ideologie.

Wat betreft de opvoeding

Wat heeft dit nu eigenlijk met kind en opvoeding te maken? Het punt is dat empathie bijbrengen, de mogelijkheid om mee te leven met anderen met vaak als resultaat dat je je meer betrokken voelt, al vroeg begint. En daar gaat het volgens veel mensen juist nu mis: ouders zijn er nooit en naschoolse opvang is ondermaats. Dat is geen goede basis om empathie bijgebracht te krijgen. Tel daarbij op dat de tijd meer staat naar individualisme en competitie dan naar empathie en samen dingen voor elkaar krijgen en je krijgt ouders die, als ze daar al tijd voor hebben, met tegenzin hun kinderen vertellen dat het goed is om soms na te denken over wat anderen voelen en denken. Geen kind die daar waarschijnlijk intrapt.

Lees het volledige artikel Waarom we onze kinderen moeten leren zich in anderen te verplaatsen op de website van de Correspondent.

Afbeelding: Piero Sierra via Compfight cc

Claudia Pietryga
Claudia deed zowel een sociaal-agogische als journalistieke opleiding en is alweer bijna tien jaar freelance journalist. Ze schrijft het liefste over maatschappelijke onderwerpen en publiceerde onder meer stukken in de Flair, Hallo Jumbo, Spits, Het Parool, diverse blogs, lokale bladen en uiteenlopende (online) media voor met name ondernemers.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *