Herfst-evening

Elizabeth van Wensveen – We naderen weer het bijzondere moment in het jaarverloop dat dag en nacht even lang zijn. Twee maal per jaar komt dat voor: een maal in de lente, zo rondom Pasen, en eenmaal in de herfst.

In de herfst zijn wij niet meer gewend dit feest van de zonne-evening te vieren. Van oudsher is dit feest gewijd aan de aartsengel Michael. Hij wordt in de religieuze kunst vaak afgebeeld met een draak aan zijn voeten, een zwaard in zijn rechter- , een balansweegschaal in zijn linkerhand. In de Walburgiskerk in Zutphen bijvoorbeeld staat hij afgebeeld in een fresco naast de kruisiging van Jezus. De twee feesten van de zonne-evening naast elkaar. Dan valt de overeenkomst op tussen het kruis van Jezus en de balans van Michael. Beiden hebben een centrale verticaal, met een horizontaal aan de bovenste helft. Het kruis echter is vast, de balans beweeglijk.

Wat laat Michael zien aan mensen op zijn feest van de herfst-evening? Ik wil dit keer vooral de balans die hij in zijn linkerhand heeft beschouwen. Met een balans kan je wegen: aan beide zijden komt een gewicht, een balans geeft alleen aan hoe deze gewichten zich in zwaarte tot elkaar verhouden. Het geeft geen oordeel in de zin van een getal. Je kan alleen zien of het ene of het andere zwaarder is. Een balans heeft dus geen vast ankerpunt. Hij is opgehangen, en heel beweeglijk, om op iedere verandering op de schalen te reageren. Hij is eigenlijk voortdurend in beweging om het juiste midden te vinden en kent zelf geen vast uitgangspunt. Alles wat gewogen en overwogen wordt verhoudt zich slechts tot elkaar, en niet tot een vaste standaard.  Michael houdt de balans in zijn linkerhand, de hand die het dichtst bij zijn hart zit. In de rechterhand, de hand van de daadkracht heeft hij immers het zwaard.

Michael met zijn balans vraagt van ons moed om het goede af te wegen zonder uiterlijk houvast van regels. Dat houdt twee verontrustende situaties in. Aan de ene kant moet je het durven uithouden dat er altijd onzekerheid is en dat je je daarvoor ook open moet stellen. Dit voortdurend verontrust durven worden vraagt moed. De andere kant is dat je in beslissingen slechts kan luisteren naar je hart en zorgvuldig afwegen. Wat in het ene geval goed is, is het in het andere geval niet, een uiterlijke standaard is niet gegeven. Door de onzekerheid en het afwegen krijg je de kans om innerlijk stil te worden en te luisteren naar de zachte stem van je hart en je geweten. Klop het wat ik aan het doen ben? Doe ik het juiste in mijn leven, ben ik op de goede weg?

Als dag en nacht even lang zijn, balanceren we op het snijpunt van zomer en winter. Kunnen we ook innerlijk de balans vinden, dat wil zeggen: de beweeglijkheid uithouden en onze standpunten niet vast zetten?

Claudia Pietryga
Claudia deed zowel een sociaal-agogische als journalistieke opleiding en is alweer bijna tien jaar freelance journalist. Ze schrijft het liefste over maatschappelijke onderwerpen en publiceerde onder meer stukken in de Flair, Hallo Jumbo, Spits, Het Parool, diverse blogs, lokale bladen en uiteenlopende (online) media voor met name ondernemers.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *