Hannah Arendt

Gedenkwaardige uitspraken van Hannah Arendt

Hannah Arendt dankt haar bekendheid als politiek filosoof misschien wel het meest aan haar ontmaskering van het kwaad. Zij pleit voor het vertellen van verhalen. Een bloemlezing uit haar denken. Door Heine Siebrand.

“Het wonder bestaat daarin, dat er überhaupt mensen geboren worden. En met hen een nieuw begin. Dat men in de wereld vertrouwen mag hebben en dat men voor de wereld mag hopen, is nergens puntiger en mooier uitgedrukt dan in de “blijde boodschap” met kerstmis: ‘Een kind is ons geboren’.” Hannah Arendt, Vita Activa.

Enkele springende steekwoorden uit haar denken:

Verhalen vertellen: vertellend handelen en handelend vertellen – De vrijheid van de mens door verhalen te vertellen, zijn eigen biografie te scheppen, als evenzovele bronnen van zingeving en verheldering van het bestaan –Spontaniteit – Tussenbeide – Agora of de publieke ruimte van het verschijnen – Verval van de nationale staat en religie –

Tegen de abstractie van de mens tot een recht – Tegen de reductie van de mens tot een werkend object dat meer en meer overbodig wordt – Tegen gedachteloosheid

Augustinus: liefde, het geboren worden in den vreemde, en de noodzaak van verbinding tot de naaste: ik wil dat jij er bent “volo ut sis”

Kristallisatie Definitie van totalitarisme: ‘Geheimgesellschaften im vollen Licht der öffentlichkeit (Alexander Koyré) – Eichmann in Jerusalem – De banaliteit van het kwaad – Het begin maken: “Anfangen”of waar in de gemeenschappelijke ruimte het recht en de spontaniteit iets nieuws te beginnen wordt verstoord

De pluraliteit van alle leven waar het “professionele denken” maar moeilijk mee kan omgaan als gevolg van de impliciete drang alles wat maar een beetje bijzonder is monopoliseert door het bijzondere tot het algemene terug te reduceren

In onze tijd hebben het persoonlijke & het politieke leven elkaar als het ware overwoekerd: Onderscheiden: Politiek, Pluraliteit, Burger en Arbeid.

1. “Terwijl ik denk ben ik niet waar ik feitelijk ben”

2. “Opdat iets alleen voor mijn geest zou kunnen verschijnen, moet het eerst ont-zinnelijkt worden, en het vermogen om zintuigelijke objecten tot beelden om te vormen wordt “verbeelding” genoemd. Zonder dit vermogen, zouden denkprocessen en gedachtegangen gewoon niet mogelijk zijn. Bij gevolg gaat het denken “buiten de orde”, niet alleen om dat het alle andere activiteiten onderbreekt – ook al die voor het leven en overleven strikt noodzakelijk zijn – maar ook omdat het alle gewone relatiesop zijn kop zet: wat nabij is en onmiddellijk voor de zintuigen verschijnt, is nu veraf, en wat ver af is, is in feite aanwezig.”

3. “Denken – de geluidloze dialoog van het ik met zichzelf”

4. “Het belangrijkste criterium voor de beoordeling van gebeurtenissen in onze tijd in te voeren: namelijk of zij een totalitair regime dienen of niet.”

Ter gelegenheid van de 110e geboortedag van Hannah Arend geeft Heine Siebrand de lezing  “Hannah Arendt – de mens als tussenpersoon” op zondag 16 oktober 2016, aanvang 11.00 uur, in De Nieuwe Liefde, Da Costakade 102 Amsterdam. Organisatie: Vrije Gemeente Amsterdam.

Beeld: uit theatervoorstelling ‘Amor Mundi’, Théâtre Océan Nord, Bruxelles. Copyright foto: Serge Gutwirth

Zinweb Redactie
De redactie van Zinweb bestaat uit een team van bevlogen jonge journalisten. De redactie publiceert eigen artikelen of plaatst gastartikelen van experts. Raadpleeg de contactpagina voor een overzicht.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *