Flirten met God

Een tijdje geleden kwam journalist Koert van de Velde in het nieuws met zijn boek Flirten met God. Voor het eerst werd de geloofspluriformiteit in Nederland systematisch onderzocht. Veel christenen, stelt van de Velde, zijn hun geloof in God kwijt maar behouden een religieus verlangen. Dat verlangen vervullen ze door een eigen samengestelde spiritualiteit te ontwikkelen. Essentieel daarbij zijn religieuze ervaringen, een innerlijk beleven van religiositeit.

Een van de karakteristieken van onze tijd (in West-Europa), zegt hij, is de ontwikkeling van een religiositeit zonder geloof. Dat wil zeggen: zonder een systeem van vaste dogma’s waarin men moet geloven. Mensen zijn wel degelijk geïnteresseerd in de traditionele verhalen, rituelen en religieuze voorstellingen, maar anders dan voorheen. Ze hechten daar geen ‘geloof’ aan, ze koppelen er geen dogma aan maar vragen zich af: vind ik het mooi, raakt het me, heb ik er wat aan, inspireert het me om mijn weg te vinden in het dagelijks leven en zo de wereld tot dienst te zijn? Gelovigen hebben een mutatie ondergaan. Van sedentaire gelovigen zijn ze jagers-verzamelaars geworden. Volgens van de Velde wie religieus doet zonder te geloven probeert eigenlijk te flirten met god.

Paus Benedictus XVI veroordeelde deze ontwikkeling in Erfurt met weinig mildheid: een zelfgemaakt geloof is zonder waarde, zei hij. Lees: het enige ware geloof is het eeuwenoude geloof van de moederkerk. Ik moet eerlijk bekennen dat ik daar hevig van schrok. Niet dat deze uitspraak iets nieuws bevat. Maar het vertegenwoordigt het zwart/wit denken in optima forma. Alles wat niet wit is, wordt veroordeeld als ‘zonder waarde’. Op zich getuigt deze zienswijze al van een totaal gebrek aan tolerantie maar wat mij in deze boute uitspraak vooral stoort, is dat God hier in gijzeling wordt genomen. God wordt hier verboden te zijn wie of wat hij is. Hier wordt geen ruimte geschept voor God en mens maar een kooi rondom hen heen gebouwd waar niet aan te ontsnappen valt.

Ik ben een andere mening toegedaan. Voor mij is God zichtbaar in de natuur, in het kosmische spel waar wij nog zo weinig van doorgronden, in de sterren, in de zee, in de stilte. Die roepen mij tot verwondering. Voor mij is God ook zichtbaar in de ander, geliefde, vriend, passant of blijver. Voor mij is God ook voelbaar aanwezig in mijn hart.

Wat is zo een geloof – of liever gezegd zo een vertrouwen – dan? Natuurreligie, kosmische spiritualiteit, horizontale Godsbeleving, mystiek uit het Oosten? Heb ik het zelf gemaakt? Ja en neen. Ja, ik heb dat Godsgeloof zelf samengesteld uit mijn levenservaringen: het besef van de oneindigheid van de kosmos, de gewaarwording van de schoonheid van de natuur, de ervaring van de liefde van mensen en voor mensen, de innerlijke beleving van Gods aanwezigheid. Daar heb ik mijn Godsvertrouwen uit gedistilleerd. Maar neen, ik heb deze bestanddelen niet zelf gemaakt: de kosmos, de natuur, de ander die ik in het leven ontmoet, de Ander met hoofdletter, die ik in mijn hart ontmoet. Daar heb ik geen aandeel in. Het IS, en het overkomt mij. En wat mij betreft, gebeurt dat van Godswege. God verleidt ons op verrassende wijze. Wij flirten niet met God maar God flirt met ons.

 

Bron: Open Kerk Leiden

Wilt u Flirten met God van Koert van de Velde bestellen?  Klik hier

Christiane Berkvens - Stevelinck
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *