Einde aan de twijfel

Voor het blad Doopsgezind NL interviewde Jan Willem Stenvers, redacteur van het magazine en van Zinweb, zijn redacteur Harmen Brethouwer over ‘stoppen met geloven’. Zinweb publiceert vandaag het volledige interview. Wilt u de Doopsgezind NL van december helemaal lezen? Downloaden kan via deze link

Toen hij hardop tegen zichzelf zei: ‘Ik geloof niet meer in God’, voelde Harmen Brethouwer (33) opluchting. Na een christelijke opvoeding en lidmaatschap van een christelijke studentenvereniging was hij er zeven jaar geleden uit. Hij keerde het geloof de rug toe. Het leek het einde van een zoektocht.

‘Als kind ging ik met mijn familie in de Achterhoek naar de Vergadering van Gelovigen. Een nogal eigenzinnige evangelische stroming, die weigert zichzelf kerk te noemen en geen voorgangers of predikanten kent. Er is een strenge en een vrijzinnige tak. Bij die laatste zat ik. Desondanks vond ik de theologie er nogal zwaar, want die legde veel nadruk op onze verloren staat, en op de gebrokenheid en eindigheid van deze wereld. Ik ging niet met veel plezier naar de samenkomsten.

‘Toen ik in Amsterdam ging wonen werd ik lid van een christelijke studentenvereniging, omdat ik stiekem bang was mijn geloof in de grote stad te verliezen. Gedurende mijn studietijd werd ik steeds kritischer en sloeg de twijfel toe. Tijdens de bijbelstudiekringen van de vereniging merkte ik dat ik steeds minder bij te dragen had en me amper kon inleven in de ervaringen van anderen. Ik realiseerde me dat dat wat ik zei te geloven en dat wat ik daadwerkelijk geloofde, niet overeenkwam. Dat schuurde.

‘Ik vroeg me al een tijd af waar de hand van God te zien was in de wereld. Ik zag alleen mensen en de natuur aan het werk. Ik besefte ook dat de wereld lang niet zo zwart-wit is als religieuze dogma’s doen voorkomen. Die opgelegde dualiteit van goed en kwaad, wij en zij, goddelijk en menselijk, hem en haar, staat aan de basis van heel veel menselijke ellende, maar vormt toch de essentie van het christendom. Op een gegeven moment was de maat vol en zei ik hardop tegen mezelf: ‘Ik geloof niet meer in God’. Dat luchtte op. Ik leed niet onder het geloof, maar de interne strijd was verdwenen. Tijdens mijn afscheidsspeech bij de studentenvereniging bedankte ik iedereen voor de hulp bij het vinden van mijn eigen weg. Iemand vertelde later tegen me dat je een speld kon horen vallen in de zaal.

‘Eén van de redenen dat ik het christendom vaarwel zei, was mijn behoefte aan nuance en een wijdere blik. Daarmee doe je mensen en de wereld meer recht, vind ik. Maar nu zie ik diezelfde houding bij gelovige vrienden. De manier waarop zij hun geloof handen en voeten geven, inspireert me. Zo zetten ze zich met veel energie in voor duurzaamheid en sociale gelijkheid. Ik houd de mogelijkheid open dat ik me ooit aansluit bij een vrijzinnig-christelijk genootschap. Ik heb net als ieder ander behoefte aan zingeving. Die zoek ik nu in boeken, films, familiebanden en de liefde. Maar ik mis de sfeer van gemeenschap en saamhorigheid die ik onder gelovigen ervoer. Die is toch wel uniek. Al kan een politieke partij of ideële club dat misschien ook bieden.

Hoewel ik me niet kan voorstellen dat een persoonlijke god weer een grote rol gaat spelen in mijn leven, zie ik wel in dat ik dankzij mijn opvoeding en omgeving in feite een ‘christelijke atheïst’ ben. Ik wil het kind niet met het badwater weggooien!

Foto: Jan Willem Stenvers

Jan Willem Stenvers
Jan Willem Stenvers is freelance journalist en redacteur van onder andere Doopsgezind NL.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *