Drie brandhaarden, maar geen reden voor paniek

Hans Feddema staat stil bij de drie brandhaarden waar wij dagelijks over lezen: het Israël-Palestina conflict, de onrust in Syrië en Irak, en ten slotte het conflict tussen Oekraïne en Rusland. Toch wil hij ook het idee presenteren dat het eigenlijk goed gaat met de wereld.

De eerste twee brandhaarden

De Israelisch-Palestijnse tragedie, ‘de moeder van alle conflicten’ in het M.O., lijkt een ‘never ending story’. Om moe van te worden, hoe verdrietig het ook is dat deze nu in Gaza weer veel mensenlevens kost. Dit omdat Gaza (ooit) slechts halfhartig autonomie kreeg, al opereert ook Hamas helaas niet vlekkeloos.

De tweede brandhaard lijkt een laatste bedrijf in de fatale vergissing van Bush en Blair (2003) om ‘van Irak met geweld een democratie te maken’. Dit ook nog in strijd met de internationale rechtsorde, wat bovendien 660.000 Irakezen en 5000 Amerikanen het leven kostte. Het  saldo was:

  1. de opkomst van de er tot dan onbekende Al-Kaeda
  2. vervreemding tussen de drie hoofgroepen en
  3. een semi-dictatuur onder Maliki. Het zoveelste bewijs, dat westerse militaire interventie averechts werkt.

Tot overmaat van ramp is er in Irak nu de opmars van Isis, die angst en ook slachtpartijen onder religieuze minderheden in de bergen veroorzaakt en het Westen uitdaagt door een Amerikaanse journalist te onthoofden. Gelukkig krijgen genoemde minderheden nu internationale vooral humanitaire hulp en is Maliki vervangen als premier.

Overdreven aandacht

Overdreven aandacht geven aan Isis, – resp. zich als grootmacht(en) door hen te laten uitdagen -, geeft hen energie, dus maakt hen sterker, ook al betreft het slechts een 10.000 strijders. Ik ben het eens met Stephan de Vries van de Teldersstichting (VVD), dat Isis ‘ geen directe bedreiging voor het Westen vormt’ en dat de eigen ‘regio in deze de kastanjes uit het vuur moet halen’ (NRC  20-8).

In mijn optiek zal het tij overigens spoedig keren, ook omdat er en eind komt aan de overvloed aan geld en wapens die hen van derden ten deel viel en ook de Koerden een weerbare macht blijken om de opmars van Isis te stoppen. In een Parool-artikel (27-6) schreef ik dat Isis ‘aan fanatisme ten onder zal gaan’, dus in haar eigen zwaard zal vallen, ook door interne ruzies, wat Arnold Karskens nu ook zegt in TPO-Magazine (15-8). Voor ons in het Westen lijkt overdreven angst hoe dan ook een slechte raadgever.

Oekraïne

Dit geldt ook voor de situatie in de Oekraïne, de derde brandhaard. Niet dat die totaal ongevaarlijk is, maar van een tweede Koude Oorlog, vergelijkbaar met de eerste waarbij twee nucleaire grootmachten onverzoenlijk tegenover elkaar stonden, is geen sprake. Rusland moet Oekraïne’s onafhankelijkheid respecteren, maar ook in Oekraïne (door zowel regering als rebellen) en (voorheen) in het Westen, – denk aan de snelle NAVO-expansie richting Russische grens na de opheffing van het Warschau-Pakt – worden in deze fouten gemaakt. Ik ben niet zo voor sancties, omdat ze los van tegensancties al gauw polarisatie oproepen. Gelukkig blijft via VN en OVSE het gesprek tussen de partijen gaande.

Positieve ontwikkelingen

De drie brandhaarden geven zeker negatieve energie. Maar ze zijn in m’n optiek geen reden voor paniek, ook al moeten de media hierover nu eenmaal berichten en al lijken alle drie, evenals ook de ontvoeringen vanaf 2003 en de kwestie van het al of niet geven van losgeld erg vervelend in onze ogen. Maar er zijn ook positieve ontwikkelingen in de wereld.

Net als Steven Pinker in z’n Harvard-studie ‘Ons betere ik’ spreekt van ‘onze tijd als misschien wel de meest vredelievende in ons bestaan als mens’, meent ook de Franse filosoof Michael Serves, dat de wereld qua geweld er ‘echt beter op is geworden’. Qua doodsoorzaken in de wereld staan volgens hem ‘oorlog en terrorisme nu op de laatste plaats’. Zijn de drie brandhaarden dan toch niet meer dan stuiptrekkingen van oud denken, i.c. van oud zeer, (oude conflicten) terwijl er tevens breed een positieve onderstroom van Nieuw Bewustzijn te constateren is?

Mr. Theklan via Compfight cc

Hans Feddema
Hans Feddema is antropoloog en publicist en organisator van het Filosofisch Café Leiden. Hij studeerde geschiedenis en antropologie. Na zijn studies aan de Vrije Universiteit en aan de Universiteit van Amsterdam was hij jarenlang werkzaam als universitair docent, onderzoeker, journalist en politicus. In 1989 was hij een van de ruim tien oprichters van GroenLinks.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *