Doperse diaspora – weerloos de wereld over

‘Drok’ en ‘feniele’ zijn op het eerste gezicht Friese woorden. Op de voorjaarsbijeenkomst van de Doopsgezinde Historische Kring, op 31 maart te Leeuwarden, bleek dat het om woorden in het Plautdietsch te gaan. Eén van de inleiders, dr. Tjeerd de Graaf, vertelde over de teloorgang van het Plautdietsch (Platduits) in Siberië, vanwaar de mennonieten, die etnisch gesproken Duitsers waren, om politieke redenen vertrokken zijn. Wie Plautdietsch wil horen moet naar Canada, de Verenigde Staten, Mexico, Paraguay, Brazilië, Bolivia of Belize gaan. Ongeveer 400.000 mensen spreken het nog.

De eerste spreker op de DHK-dag, die ging over diaspora-verhalen, was prof. Dr. Yme Kuiper. Als antropoloog schetste hij een overzicht van gebruiken, leefwijze, strijdpunten onder de Amish. Van de Amish in Canada en Amerika behoren zo’n 230.000 tot de believers, ingeschreven gelovigen. Als de kinderen en jongeren worden meegeteld, bedraagt hun aantal ongeveer één miljoen. In tegenstelling tot die van Kuiper kwam in de tweede lezing, van Koen Zondag, de vraag naar de godsdienst wel bewust aan de orde.

Door toedoen van predikant Tjeerd Oeds Hylkema ontvingen de doopsgezinde gemeenten van Damwoude en Veenwouden, in noordoost-Friesland, in februari 1946 een aantal Russische mennonieten, vluchtelingen. ‘Er waren te weinig bekertjes’, stond in notulen die de avondmaalsviering van 14 april 1946 evalueerde. De Russische gasten bleven ruim een jaar, er ontstonden goede banden. In brieven vertelden de landverhuizers later over hun verblijf in Paraguay: een hard bestaan. Aan het eind van zijn betoog vroeg Zondag zich af wat gemeenten in onze tijd kunnen doen om de terugloop in ledental te keren. Een paasontbijt is niet de remedie, wél presentie in de wereld, zowel veraf als dichtbij.

Aan het slot van de dag vertelde drs. Arlette Kouwenhoven in vogelvlucht het verhaal van de Fehrs. Zij heeft het boek De Fehrs. Kroniek van een Nederlandse mennonietenfamilie geschreven, een vierhonderdjarige familiegeschiedenis van de nazaten van Gijsbert Jansz. de Veer. Deze rijke graanhandelaar uit Amsterdam belandde in 1612 in Danzig, het huidige Gdansk. Later weken nazaten uit naar de Oekraïne en vandaar naar de prairies van Canada om voorlopig te eindigen in de gortdroge woestijn van Noord-Mexico.

Bijzonder geslaagd kan deze DHK-dag worden genoemd, met maar liefst 165 deelnemers.
Voor in de agenda’s: op zaterdag 6 oktober vindt de najaarsbijeenkomst plaats, in Groningen.

Jehannes Regnerus

Meer over Diaspora in het maartnummer van Doopsgezind NL
Klik hier om het nummer te downloaden.

Bron: Doopsgezind NL maart 2012

Claudia Pietryga
Claudia deed zowel een sociaal-agogische als journalistieke opleiding en is alweer bijna tien jaar freelance journalist. Ze schrijft het liefste over maatschappelijke onderwerpen en publiceerde onder meer stukken in de Flair, Hallo Jumbo, Spits, Het Parool, diverse blogs, lokale bladen en uiteenlopende (online) media voor met name ondernemers.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *