Doopsgezind NL: Het wonder stilte

Stilte. Wat is stilte? Toen ik nog bij de radio werkte hadden we altijd haast en hielden we helemaal niet van stilte. Stilte betekende dat er iets mis was, dan moest er onmiddellijk worden ingegrepen. Muziek! Stilte was een vijand. Ik wist niet beter. Door Yko van der Goot.

We zijn er natuurlijk allemaal min of meer aan gewend: lawaai. Het gaat de hele dag door. Verkeerslawaai, lawaai via de media. Beelden en geluiden van aanslagen en rampen. Stemmen van luidruchtige presentatoren, en hun gasten met boze commentaren en luide meningen. Grote, harde woorden, waar de reclame qua volume nog bovenuit weet te komen. We kunnen ons makkelijk verstoppen achter een muur van geluid, omdat we helemaal geen stilte willen of er zelfs bang voor zijn, want stilte kan bedreigend zijn. In de stilte kunnen verwarrende gedachten en gevoelens opwellen. Stilte kan pijn doen.

Je hebt stilte in soorten. Er is ook een stilte die misschien het best te omschrijven is als ‘innerlijke stilte’, ‘stil worden voor God’. De joodse geleerde André Neher zegt in een boek over stilte in de bijbel: ‘God is stilte. En omdat God stilte is kunnen wij God eigenlijk niet anders ontmoeten dan door de stilte. Ons antwoord op Gods stilte, is stilte.’ Neher schrijft dit naar aanleiding van Psalm 65. In de vertaling van het Nederlands Bijbelgenootschap uit 1951 stond nog: ‘U komt stilheid toe, een lofzang, o God in Sion.’ De nieuwe vertaling (2004) luidt: ‘U komt de lof toe, God die woont op Sion.’ De stilte is wegvertaald, zo lijkt het. Alleen in een voetnoot wordt nog verwezen naar oude vertalingen: ‘Voor u is stilte een lofzang’.

Sommigen concluderen daaruit dat alleen de stilte een lofzang kan zijn, en dat alleen een stil gebed een echt gebed kan zijn. Want het woord pleegt verraad en een gesproken gebed schiet altijd te kort. Dat gaat mij te ver, want wij hebben toch ook woorden gekregen om ons verdriet en onze vreugde te uiten, onze diepste klacht en onze hoogste lof. Maar het is een mooie gedachte: God en mens vinden elkaar in stilte, zonder woorden, omdat woorden onder vrienden niet nodig zijn. Wat er in die ontmoeting in de stilte gebeurt weten we niet, daar houdt ons denken op, daar doen we een kennis op die meer met hart en ziel te maken heeft dan met het hoofd. In de stilte ontdekken we Gods woord als taal van liefde en mededogen. En dan is daar ook die zachte stem die vraagt: wie ben jij, wie ben jij voor je broeder, je zuster, je medemens? Als we stilte toelaten kunnen we ons diepste wezen vinden, het bestaan dat verbonden is met de Eeuwige, die vriendschap is en vrede geeft.

Zo kunnen we in de kerk de stilte ontdekken. Stilte als bron van verwondering, van vernieuwing. In de kerk prikken we door alle drukte en geweld heen en horen we uiteindelijk de indringende vraag: wie ben jij? In de stilte komen we tot onszelf. Het innerlijk wordt stil. De ziel komt tot bedaren. En daar is ruimte voor God. Misschien moeten we in de kerk het wonder van de stilte meer koesteren. Dat zeg ik ook tegen mezelf, want als predikant ratel je voortdurend door de stilte heen. Maar misschien vinden we God vooral tussen de woorden en tussen de regels. ‘Alleen bij God is stilte voor mijn ziel.’ (Psalm 62). Stilte…

Yko van der Goot werkte van 1976-2012 bij de NCRV en is nu predikant van de doopsgezinde gemeente te Zeist.

Photo Credit: David Schiersner via Compfight cc

Doopsgezind NL
Het maandblad van de Doopsgezinden in Nederland.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *