Dominee 2.0 moet met billen bloot

Vertel op een verjaardagsfeest aan iemand dat je christen bent, ja zelfs met enige regelmaat op zondag een kerkdienst bezoekt of, nog erger, dat je in de kerk actief bent, en je gesprekspartner zal je niet zelden met grote ogen aanstaren. Om vervolgens snel op een ander onderwerp over te gaan. Of je te confronteren met de opvattingen die buitenstaanders over de kerk huldigen.

De kerk als een duf instituut, tikje wereldvreemd, behoorlijk repressief. Maar heel zelden dat iemand je vraagt naar wie of wat God voor je is. Meer kans dat je het moet hebben over homoseksualiteit of seksueel misbruik. De kerken slagen er in onze samenleving heel slecht in om zich op een aantrekkelijke wijze voor het voetlicht te brengen. Dat geldt trouwens ook ten opzichte van hun eigen leden. Hoe anders de almaar voortgaande daling van hun ledental te verklaren? Kerken zijn in onze samenleving krimporganisaties, religieuze pendanten van de ouderenbond – waarvan ik overigens sinds mijn 55ste uit eigenbelang ook lid ben.

Honderd jonge en aankomende predikanten van de Protestantse Kerk in Nederland lieten eerder deze maand weten zich niet bij deze situatie neer te willen leggen. “Wil het licht blijven branden, dan zullen we als kerk de leeftijdscategorie 20-35 moeten bereiken”, stellen zij in het manifest Dominee 2.0. “Om weer zichtbaar te worden als kerk, hebben we een duidelijke identiteit en een heldere boodschap nodig. Hiermee bedoelen we geen dichtgetimmerd systeem, maar de overtuiging dat het geloof van de kerk ook van belang is voor de wereld om ons heen.”

Waar het in de kerk volgens hen vooral aan ontbreekt, is de “vrijmoedigheid, overtuiging en enthousiasme” om onbeschroomd en concreet over God te spreken. De ondertekenaars van Dominee 2.0 willen “ruimte voor experimenteren, met nieuwe vormen en nieuwe woorden”. Ze voelen zich geroepen om “een brug te slaan tussen de kerk en de cultuur”, maar, helaas, aldus hun klacht, “dit wordt ons onmogelijk gemaakt door de huidige kerkelijke cultuur”.

De geluiden van Dominee 2.0 zijn niet nieuw. Eerder al klonken deze geluiden uit de hoek van de predikantenbeweging Op Goed Gerucht, ja zelfs in de synode van de PKN. Deze vaststelling doet echter niets af aan de urgentie van de noodkreet van de jonge predikanten. Jammer dan weer wel dat de opstellers zo weinig vertrouwen op hun eigen kracht – en op die van God? – en allerlei clichés van stal halen om hun beklag te doen over ‘de huidige kerkelijke cultuur’. Steek vooral zelf de handen uit de mouwen, zou ik zeggen. Wacht niet op de synode maar beproef zelf, met je gemeente, nieuwe vormen van liturgie en dienstbaarheid. Aarzel daarbij ook niet om zelf vrijmoedig te spreken over God, zing nieuwe liederen, open je kerkdeuren voor de wereld die, zo geloven christenen toch, onmiskenbaar het domein van God is en waar het wemelt van spiritualiteit en zinzoekers.

Voor de opstellers van Dominee 2.0 is de crisis van de kerk er vooral een van vormen, van cultuur. Maar vormen, cultuur, roepen altijd een bepaalde inhoud op. Een oud kerkelijk adagium luidt:‘lex orandi, lex credendi’. Letterlijk betekent dat: ‘de wet van het bidden is de wet van het geloven’. Toegepast op nu: willen we weten wat iemand gelooft, dan moeten we kijken en horen naar zijn manier van bidden, naar de taal en de gebaren die hij daarbij gebruikt. Waaruit meteen volgt: geloofsvormen, een kerkelijke cultuur of de kerkorganisatie, zijn nooit ‘alleen maar’ vorm, cultuur of organisatie. 

Een kerk die zijn kaarten zet op een eenduidige en heldere organisatie waarin uiteindelijk een synode of een paus of bisschop bepaalt wat wel en niet rechtgelovig is, gelooft wat anders dan een kerk die is opgebouwd uit lokale en zelfstandige gemeenschappen. Een kerk die instemming vraagt met het idee van een Drie-ene God, gelooft wat anders dan een vrijzinnige kerk die het aan haar leden overlaat om hun eigen belijdenis te formuleren. De opstellers van Dominee 2.0 zullen met de billen bloot moeten: ware geloofsvernieuwing gaat niet over vormen, maar over de geloofsinhoud die door deze vormen wordt opgeroepen. Gezien de, op zich verheugende, theologische diversiteit onder de opstellers van Dominee 2.0 kan dat nog een spannend debat opleveren. Ik zie ernaar uit.

Klik hier voor meer over informatie over ‘Dominee 2.0’

Bron: Volzin juli 2012

Jan van Hooydonk
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *