Doe-het-zelf-religie

Jongeren surfen langs religies

Jongeren willen nergens meer bij horen: ze zijn ’uniek’ door te shoppen in allerlei subculturen. Ook hun strikt persoonlijke ’doe-het-zelfreligie’ knutselen zij op die manier in elkaar.

Soms doen ze het in de natuur, soms in bed of zelfs op de fiets: het is een soort ’draagbaar gebed’, zegt cultuurpsycholoog Maerten Prins. Nederlandse jongeren, die het sterkst ontkerkelijkt zijn van alle Europese jongeren, bidden massaal. Dat blijkt uit het onderzoek waar Prins volgende week op promoveert.

Zevenhonderd jongeren (rond de 20 jaar) door heel Nederland heeft hij bevraagd: zo’n tachtig procent blijkt zich regelmatig te bezinnen. Ze ’bidden’ niet per se tot (een) God; ze bidden volgens hun eigen opvattingen en op hun eigen manier.
Soms nog volgens katholiek of gereformeerd gebruik, maar een grote groep bidt ’op een meer psychologische wijze’, zegt Prins. ,,Als een soort zelf-therapie: omwille van reflectie, om balans te vinden of te houden in hun leven. Als er iets vervelends is gebeurd, zoals ziekte in de familie, zoeken ze zo naar kracht. Die psychologische basis zat in alle gebeden in mijn onderzoek. Soms is het meer meditatie, om zelf sterker te worden, om de dingen op een rijtje te krijgen.”

’Doe-het-zelfreligie’ noemt Prins dit, die in zijn proefschrift beschrijft hoe adolescenten proberen een coherente identiteit op te bouwen (en hoe moeilijk dat is) in de geïndividualiseerde en gefragmentariseerde samenleving. Jongeren blijken heel vaak een persoonlijk raamwerk van zingeving te construeren door te ’shoppen’ bij verschillende religies, bij astrologie, geloof in reïncarnatie en in tarot.

Het past precies in de wijze waarop zij ook verder door het leven ’surfen’ en van alle stijlen díe kiezen die hen het meest aanspreken. ,,Jongeren willen zich niet vastleggen op één groep”, zegt Prins. ,,Ze nemen wel dingen over uit subculturen als metal, punk of hiphop, maar ze rekenen zichzelf tot meerdere groepen. De groepsculturen die je eind jaren tachtig nog zag zijn versplinterd. Zelfs de jeugdcultuur is dus gefragmentariseerd.”

De ’stijlsurfers’ sprokkelen ieder hun unieke pakket bij elkaar, zegt Prins, en willen expliciet niet bij een bepaalde cultuur horen. ,,Zelfs de jongen met de hanenkam en kistjes aan zijn voeten, die van punkmuziek houdt en punkconcerten bezoekt, zegt dat hij geen punk is. Hij is Piet.”
Prins zegt ’heel veel bewondering’ te hebben voor jongeren. ,,Ze doen het toch maar mooi. Er zijn nauwelijks meer handreikingen of vaste kaders. Het ligt niet meer vast bij je geboorte welke kant je opgaat. Je kunt heel veel kiezen, en je moet dat helemaal zelf doen. Je ouders kunnen je ook niet helpen met kiezen; die kunnen het ook allemaal niet meer bijhouden.”
Het antwoord van jongeren daarop luidt: samen uniek blijven. ,,Ze zijn allemaal anders, maar daarin zijn ze hetzelfde.

Door Eveline Brandt

Bron: Trouw 18-03-2006

www.doehetzelfreligie.nl   
Een samenwerkingsproject van NPB en Zinweb.
Het project is enige weken in de lucht. De filmpjes worden regelmatig vernieuwd en zijn als uitzending te zien op www.doehetzelfreligie.nl.
Ook zijn ze te vinden via www.vrijzinnigen.nl en www.zinweb.nl.
Er wordt bij elk filmpje een aantal vragen gesteld om zo materiaal te ontwikkelen waarmee men in de afdeling aan de slag kan gaan. We wensen u hier veel inspiratie bij! Ook uw mening over dit project stellen wij op prijs! U kunt uw reacties op de website achterlaten.

Claudia Pietryga
Claudia deed zowel een sociaal-agogische als journalistieke opleiding en is alweer bijna tien jaar freelance journalist. Ze schrijft het liefste over maatschappelijke onderwerpen en publiceerde onder meer stukken in de Flair, Hallo Jumbo, Spits, Het Parool, diverse blogs, lokale bladen en uiteenlopende (online) media voor met name ondernemers.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *