Divine Surprise! Het vrouwelijke in God

FemArtMuseum is voor een drievoudige tentoonstelling een alliantie aangegaan met Museum voor Moderne Kunst Arnhem, Bijbels Museum en Allard Pierson Museum, beide in Amsterdam. De tentoonstelling in het Bijbels Museum verdient speciale aandacht: ‘Divine Surprise! Het vrouwelijke in God’, die 8 maart start.

“Het is tijd is om de vrouwelijke trekken van God op de voorgrond te plaatsen, en er meer gewicht aan toe te kennen”, zegt Othmar Keel, samensteller van de tentoonstelling Divine Surprise! Het vrouwelijke in God’. Professor Keel, theoloog en werkzaam aan de Universiteit van Fribourg, doet al geruime tijd onderzoek naar ‘het vrouwelijke’ in de God van de Bijbel. 

Is het vanzelfsprekend dat God alleen als man wordt voorgesteld? 
Wat moet je daarop zeggen, we weten niet beter. Gelovig of ongelovig: het godsbeeld binnen onze christelijke cultuur is mannelijk: God is een man. Opmerkelijk is dat in Genesis I, 27 staat: ‘God schiep de mens (et ha-adam) naar zijn evenbeeld; naar het beeld van God schiep hij hem; mannelijk en vrouwelijk schiep hij hem’. Mannelijk èn vrouwelijk dus. Toch heeft het jodendom (en in navolging ook het christendom en de islam) van God een man gemaakt.

Hoeveel vrouw zit er in God?
Rond 750 v. Chr. werden de godinnen nog vereerd naast JHWH, getuigt een grote tempel met rituele beeldjes, onlangs opgegraven bij de aanleg van een rijksweg bij Jeruzalem. Er zijn ook in teksten aanwijzingen dat JHWH gelieerd was aan enige godinnen, zoals Asjera en Sophia en hij vrouwelijke trekken had. Een eeuw later zijn de godinnen uit de tempels verdwenen en heeft JHWH nieuwe geslachtbepalende titels zoals: Heer, Koning, Rechter, Heerser, titels die in de oudste Bijbelteksten ontbreken.

Wat is er gebeurd?
Op al deze vragen probeert de tentoonstelling, aan de hand van oude teksten en archeologisch materiaal, antwoorden te geven. En hoe zit het dan vandaag de dag? Tot voor kort stonden ‘vrouwelijke’ waarden maatschappelijk niet hoog in aanzien. Langzamerhand echter worden we ons steeds meer bewust van het feit dat die waarden nodig zijn om een samenleving ‘in balans’ te krijgen. In het bedrijfsleven spreekt men al geruime tijd over het belang van vrouwelijke energie naast mannelijke energie bij het aantrekken van werknemers. In Voor-Bijbels tijden was de waardering voor ‘vrouwelijke’ waarden zo vanzelfsprekend dat deze gepersonifieerd werden in godinnen. Deze godinnen waren, zoals we hierboven zagen, oorspronkelijk zelfs aan de God van de Bijbel gelieerd. Lange tijd heeft JHWH zelf vrouwelijke trekken gehad.

Deze overwegingen heeft FemArtMuseum (website) geïnspireerd ‘Divine Surprise! Het vrouwelijke in God’ naar Amsterdam te halen met als doel:
– de bezoeker een scherp inzicht te geven in hoe het Bijbelse godsbeeld (samen met Bijbelteksten) het beeld van en over vrouwen beïnvloed heeft en nog steeds beïnvloedt;
– en vooral ook het debat over noodzaak van vrouwelijke waarden (energie) naast mannelijke waarden (energie) te bevorderen en positief te beïnvloeden.

Catalogus en randprogrammering
Een mooi uitgevoerde catalogus, uitstekend vertaald en bewerkt door archeologe Stella Lubsen-Admiraal, zal de tentoonstelling begeleiden. Daarnaast is er een uitgewogen randprogrammering met lezingen, een congres onder leiding van Academie PanSophia, een dansvoorstelling, een workshop ‘Feminine Presence’, een toneelvoorstelling, een schitterende fototentoonstelling van Gisèle Lubsen in Castrum Peregrini (t.o. Bijbels Museum).

De tentoonstelling is te zien vanaf 8 maart, Internationale Vrouwendag 2013, tot en met 25 augustus 2013. Meer informatie op de website van het Bijbels Museum.

 

Gerelateerde tentoonstellingen
De tentoonstelling in het Museum voor Moderne Kunst Arnhem heet: ‘Female Power, matriarchaat, spiritualiteit, utopie’, en toont intrigerende werken van internationale, hedendaagse kunstenaars. De presentatie in Allard Pierson Museum te Amsterdam is genaamd: ‘Women for all seasons, het beeld van de vrouw in de Oudheid’.

 

Bron: Nieuwsbrief FemArtMuseum januari 2013
Foto: een beeldje van de godin Asjera

Claudia Pietryga
Claudia deed zowel een sociaal-agogische als journalistieke opleiding en is alweer bijna tien jaar freelance journalist. Ze schrijft het liefste over maatschappelijke onderwerpen en publiceerde onder meer stukken in de Flair, Hallo Jumbo, Spits, Het Parool, diverse blogs, lokale bladen en uiteenlopende (online) media voor met name ondernemers.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *