De standaard verschuift

Een slokje koffie om wat beter te presteren tijdens een examen of een presentatie vinden we allemaal prima. Maar wat als we Ritalin nemen om beter te presteren? Is dat geoorloofd? Of zegt het grijpen naar stevig spul om beter te presteren iets over hoe wij de menselijkheid uit het oog zijn verloren? Filosoof Carli Coenen behandelt deze vragen tijdens een optreden op 19 augustus georganiseerd door Radboud Reflects (voorheen het Soeterbeeck Programma).

Ritalin en prestaties

De zaal zit vol jonge studenten. Coenen spreekt hen toe. “Het studentenleven is druk en stressvol. Koffie hoort daar meestal bij. Als je er even niet meer tegen kan na lange dagen in de bibliotheek geeft een kop koffie je weer even de energie geven die je nodig hebt. Maar wat als je naar wat sterker spul grijpt dan koffie? Wat als je Ritalin neemt om beter te kunnen presteren?

Waarom zou je dat doen, vraagt Coenen zich af. Of, misschien beter nog: waarom zou je het niet doen? Is het zo anders dan een blikje Redbull voor wat extra energie? Ben je het jezelf en anderen verplicht om een middel te nemen als dat je helpt bij het oplossen van belangrijke problemen? Is het ook niet verantwoord om een middel te nemen als dat je in staat stelt oplossingen te vinden voor wereldproblemen? Het eerste mogelijke dilemma om Ritalin te gebruiken is: word jij er zelf echt slimmer van of is het de Ritalin die al het werk doet?

Misschien wil je dat wat je presteert ook uit jezelf voorkomt, en Ritalin kan je die eer ontnemen. Het is tegelijkertijd wel een beetje moeilijk om te zeggen wat “van jezelf” is en wat niet. De mens is altijd een mix tussen zichzelf en de dingen om zich heen. Vuur, taal en tegenwoordig ook smartphones zijn hulpmiddelen buiten onszelf, maar zonder zouden we ons toch weinig raad weten.

Oneerlijke voorsprong

Maar is het gebruik van Ritalin wel eerlijk? Coenen stelt dat het mensen die wel Ritalin gebruiken een oneerlijke voorsprong geeft op mensen die dat niet doen. Het is niet eerlijk omdat je de prestatie die het nemen van Ritalin mogelijk maakt niet hebt verdiend. Je zou er niet genoeg moeite voor hebben gedaan. Maar dat brengt ons weer bij koffie, is dat dan ook oneerlijk? Waar trek je de grens?

Wat ook meespeelt: niet iedereen kan aan Ritalin komen. Ze hebben misschien het geld niet. Die mensen blijven dan achter. Het probleem is dat je op een gegeven moment geen keuze meer hebt. Je moet wel Ritalin nemen om bij te blijven. Het is te vergelijken met de wielersport. De deelnemers moeten nu zonder doping een record halen dat Armstrong met doping heeft neergezet. De standaard is opgeschoven door dopinggebruik. Aan zo’n standaard kan misschien wel helemaal niet voldaan worden zonder doping.

Verwondering

Coenen gaat nog een stap verder en bepleit dat de manier waarop we naar deze drugs kijken iets over onszelf zegt. “Competitie, succes, efficiency en productie” zijn worden in onze samenleving hoog gewaardeerd, vertelt ze. Dat kan soms kwalijk zijn Voor de wielersport is het misschien goed dat competitie, succes, efficiency en productie een rol spelen. Voor wetenschap zou dat niet het geval moeten zijn. Het doel van de wetenschap is niet vooraf bepaalde prestaties leveren, maar je verbazen over nieuwe dingen.

Je hoeft niet de beste student te zijn en je hoeft jezelf niet met anderen te vergelijken in die wereld. Men moet, zo stelt Coenen uiteindelijk, “niet geoefend raken in uitmuntendheid, maar juist in verwondering”. Stap uit de ratrace en blijf je verbazen, lijkt haar wat ideologische reden om je niet aan Ritalin te buiten te gaan.

Afbeelding: Carli Coenen tijdens haar presentatie voor een zaal veelal internationale studenten.

Lucas van Heerikhuizen
Lucas van Heerikhuizen is afgestudeerd als master in de godsdienstwetenschappen. Momenteel is hij werkzaam als webdeveloper en WordPress docent. Tevens is hij actief als redacteur voor Zinweb.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *