De rechte lijn is goddeloos

Friedensreich Hundertwasser zette zich af tegen alles wat strak, recht en monochroom was.


See video

De Oostenrijkse kunstenaar Friedensreich Hundertwasser leerde ik kennen door muziek. Niet zijn eigen muziek, maar een Nederlandse band, Eins Zwei Orchestra, die zich op hun debuut 100 Colors (2011) door zijn werk lieten inspireren. Bij het album zat een essay van 7 pagina’s waarin architectuurhistoricus Roel Griffioen (die ook het prachtige artwork van de cd maakte) het verband legt tussen de schilderijen en architectuur van Hundertwasser en shoegaze, de muziekstroming die vernoemd is naar de verlegen muzikanten die tijdens het spelen niet in het publiek durven te kijken maar naar hun schoenen staren.

Shoegazer werd populair in de vroege jaren ’90. De koningen van het genre waren (en zijn weer) My Bloody Valentine. Hun muziek ontwikkelde zich van noisy en  dromerig tot nog noisier en dromeriger. Ze deden er twintig jaar over om een opvolger te maken van hun meesterwerk Loveless, maar hij is nog weer een tikje dromeriger geworden. De laatste jaren maakt shoegaze weer een bescheiden revival door.

Eins Zwei Orchestra ontstond uit muzikanten die al eerder een uiterst incestieuze muziekscene vormen waarin samengespeeld werd in bands als Brown Feather Sparrow, Satellite7, The Spirit that Guides Us, This Beautiful Mess, People Get Ready, Rowing on the Lakes of Canada, Silence is Sexy, Jesus & the Christians en Little Things that Kill. Als Eins Zwei Orchestra zijn ze nogal van de thematische projecten, want hun tweede cd was geïnspireerd door de Bollywoodcultuur (ook kleurrijk).

Friedensreich Hundertwasser wordt momenteel geëerd met een tentoonstelling in het Cobra Museum in Amstelveen. De rechte lijn is goddeloos, is het citaat van Hundertwasser dat de tentoonstelling aankondigt. We zien vooral vroeg werk, dat geïnspireerd is door reizen naar Japan in de jaren ’50 en ’60 en door het zen-boeddhisme dat hij daar leerde kennen.

Hundertwasser overleefde als zoon van een joodse moeder de oorlog doordat zijn moeder hem bij de Hitlerjugend onderbracht. Het lied 69 gaat over de familieleden die de oorlog niet overleefden. Hundertwasser hield er een afkeer van totalitarisme aan over, maar richtte zich in zijn werk op het mooie en het positieve. Zijn werk heeft met al zijn kleuren en spiralen en andere vrolijke vormen bijna iets kinderlijks. De door hem ontworpen huizen zien eruit als fantasiehuizen uit kinderdromen. Een droomwereld die misschien voor ons volwassenen ook binnen bereik is.

Roel Griffioen in zijn essay: “In plaats van met verf of steen wordt hier met muziek een parallelle realiteit geschapen. Achter de geluidsmuur gaat een dromerige wereld schuil, een paradijs. Dankzij dit album staan we allemaal op de stoep tegenover het Hundertwasserhuis en scanderen we: Weg met de werkelijkheid, leve de droom!”

Ruben Altena
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *