De Nieuwe Liefde: een huis voor ‘bezield verband’

Op 11 februari werd ‘De Nieuwe Liefde’ geopend. Een initiatief van Huub Oosterhuis gesteund door de AM Foundation: De Nieuwe Liefde. 

In de voorbereidingstijd stuurde Huub Oosterhuis een open brief aan mogelijke geestverwanten. Deze brief geeft weer vanuit welke intentie Oosterhuis ‘De Nieuwe Liefde’ gestalte wil geven. Omdat eigenlijk geen zin van deze brief gemist kan worden, willen we niet volstaan met een samenvatting hiervan, maar geven wij de integrale versie van de open brief weer.

Open brief
aan mogelijke geestverwanten

door Huub Oosterhuis

De Nieuwe Liefde
debat – bezinning – poëzie

Da Costakade 102
1053 WP Amsterdam

Een huis voor ‘bezield verband’
waar het woord beschaving
opnieuw inhoud krijgt
boven de chaos uit

Een initiatief van Huub Oosterhuis
gesteund door de AM Foundation:
De Nieuwe Liefde

1.
In het voormalig roomskatholiek parochiehuis ‘De Liefde’ te Amsterdam zal, na jaren van leegstand, vanaf 11 februari 2011 ‘De Nieuwe Liefde – leerhuis voor een betere wereld’ gevestigd zijn.

2.
Ik versta onder liefde: die duizenden nuances van vriendelijkheid en vriendschap, van hartstocht en hoofsheid, van tact en geduld, van bedachtzame eerbied en mededogen, van lange trouw en spontaniteit, waarmee mensen elkaar bejegenen.

Ik versta onder liefde ook: de denkkracht en de intuïtiekracht, de wijsheid en de wetenschap, en alle fantasie en volharding en optimisme waarmee de aarde wordt opgebouwd, steeds opnieuw, tegen alle afbraak in. Alles wat ten goede is, alles wat zingt en in vervoering brengt, alles wat troost en tot bezinning leidt, en alles wat bijdraagt tot iets meer recht en vrede voor zoveel mogelijk mensen, noem ik liefde.
Nieuwe liefde is liefde nu-en-morgen, kome wat komt.

Er is in onze samenleving behoefte aan plaatsen waar die ‘liefde’ wordt geleerd en aangemoedigd. Zonder liefde valt een samenleving uit elkaar en raken mensen ontheemd. En zonder zingen en volharding is de toekomst leeg.

3.
Ik sta alleen, geen God of maatschappij
die mijn bestaan betrekt in een bezield verband

Toen ik achttien was, leerde ik deze regels van Hendrik Marsman uit mijn hoofd en ze zijn me altijd bijgebleven. Deze woorden, van vlak voor de Tweede Wereldoorlog, blijken vandaag veel mensen op het lijf geschreven.
Waar horen ze nog bij? Bij welke gemeenschap, culturele traditie, religie; bij welke rituelen, beelden en verhalen, bij welk politiek of ethisch ideaal, klein of groot? Of zweren ze vooral bij grote merken, en massa-evenementen.

De massa is te veel en te naamloos. Ik-op-mijzelf ben te weinig. Het is niet goed dat een mens alleen is. Alleen is leeg, geen taal; gedachten en dromen die obsessies worden – depressies. Online-leven dan maar? De computer als sociale machine? Zeker is dat chatten en sms-en het gemis aan ‘bezield verband’ niet wegnemen.

4.
Halverwege de vorige eeuw werden nog velen geboren in een ‘groot verhaal’ dat richting gaf aan hun leven en waarbinnen zij gelukkigmakende verwachtingen en evidente waarden en normen leerden koesteren.
Na 1980 zijn er steeds meer jonge mensen opgegroeid zonder zo’n zingevingsverhaal. Toch zijn de vragen naar zin en ziel en samenhang niet verstomd – zoals Salman Rushdie ze stelde in 1990 in zijn essay Is er dan niets meer heilig:

`Iedereen loopt rond met vragen waarmee hij geen raad weet. Hoe zijn we hier gekomen? Is dit korte leven alles wat er is? Wat is de zin daarvan? Het gevoel dat je meer bent dan jezelf, dat je op de een of andere manier verbonden bent met het hele leven – ieder van ons, godsdienstig praktiserend of niet, heeft die ervaring ooit gehad. (…) Het is belangrijk dat wij inzien hoezeer wij allen de behoefte voelen die de godsdienst door de eeuwen heen heeft bevredigd. De behoefte aan een opvlucht van onze geest, de behoefte om een duidelijke vorm te vinden voor de glimpen van vervoering, ontzag en verwondering die we soms even ervaren.’

5.
Maar dan moeten er huizen zijn, vaste adressen waar naar de zin van het leven kan worden gevraagd. En waar die behoefte aan een opvlucht van onze geest niet wordt weggelachen, en niet bedolven onder welke ideologie dan ook, een christelijke of een atheïstische. Waar mensen met zulke vragen en behoeften intellectueel èn emotioneel veilig zijn.
Huizen waar ondogmatisch en zonder missionaire bedoelingen, het erfgoed van jodendom, christendom, humanisme en socialisme ter sprake wordt gebracht, uitgelegd, gewikt en gewogen. Waar ook onbevooroordeelde en betrouwbare informatie wordt gegeven over buiten-Europese godsdiensten. En diepgaande studie wordt gemaakt van de islam, als godsdienst en cultuur.

Huizen die een centrum zijn voor studie, bezinning en debat; ruimte voor levensbeschouwing en religie. En als tegenwicht tegen conformisme, en om je verbeelding te scherpen, hart en verstand te verruimen, zal er een podium zijn voor poëzie, muziek en theater – poëzie, door Martinus Nijhoff omschreven als

de tintelende taal
van een achter alle kwaad
verrijzende dageraad.

‘De Nieuwe Liefde’ wil een van die huizen zijn.

6.
Een van de doorlopende projecten in ‘De Nieuwe Liefde’ zal een bijbels leerhuis zijn.
De ‘joods-christelijke’ bijbel zou de westerse cultuur diepgaand hebben beïnvloed. Maar zeer velen, ook christenen èn atheïsten, zijn niet of nauwelijks geïnformeerd over de strekking en betekenis van het zogeheten Boek der boeken. In het leerhuis proberen wij de verhalen die ons over God en mensheid zijn overgeleverd (aangepraat?) te confronteren met de oorspronkelijke tekst van het bijbelse geloofsverhaal, en stellen alle vragen die dat in ons oproept.

Een leerhuis is geen academie naar Grieks model, geen moderne hogeschool of universiteit, maar, naar joods model, een leerproces dat begint en eindigt als een gesprek over individuele en gemeenschappelijke denkbeelden en ervaringen.
In het leerhuis wordt ieder spraakgebrek gerespecteerd. Het is de bedoeling dat allen die deelnemen tot in hun geweten worden aangesproken en bemoedigd.

7.
De Nieuwe Liefde wil een leerhuis voor een betere wereld zijn. Waarom een betere wereld? Is deze waarin wij leven, die in tientallen eeuwen is gegroeid en opgebouwd, niet goed genoeg, of niet minstens de best mogelijke?
Dat is een redelijke vraag. Het antwoord luidt: nee. Omwille van de miljoenen ‘verworpenen der aarde’ luidt het antwoord nee. Een betere wereld is daar waar het recht van de zwaksten het ijkpunt is van onze normen en waarden. En ‘politiek bedrijven’ zou moeten zijn: steeds opnieuw proberen een democratische meerderheid te verwerven voor de bevrijding van steeds meer mensen uit al die toestanden en verhoudingen waarin zij worden vernederd en geknecht.

8.
Een huis voor bezield verband waar het woord beschaving opnieuw inhoud krijgt.
‘Beschaving is rekening houden met het feit dat de ander bestaat’, zei Hans van Mierlo in een interview in Roodkoper, juli 2005. En: ‘Nederland lijdt aan een toenemend gebrek aan beschaving’.

Beschaving is dat wij andere mensen, van waar ook ter wereld, welkom heten en proberen te ontmoeten zoals zij zijn; en dat wij bereid zijn om alle problemen die zo’n ontmoeting met zich meebrengt, onder ogen te zien en op te lossen, zo mogelijk zonder angst. Beschaving is: elkaar helpen onze xenofobie te overwinnen en af te leren.
De chaos van beledigen, tarten, honen en haten, van angst, vooroordelen en niet beter willen weten – die heersende chaos is uitzichtloos, lege toekomst.
Maak huizen boven die chaos uit.

@font-face { font-family: “Times”; }@font-face { font-family: “Cambria”; }p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal { margin: 0cm 0cm 0.0001pt; font-size: 12pt; font-family: “Times New Roman”; }a:link, span.MsoHyperlink { color: blue; text-decoration: underline; }a:visited, span.MsoHyperlinkFollowed { color: purple; text-decoration: underline; }p { margin: 0cm 0cm 0.0001pt; font-size: 10pt; font-family: “Times New Roman”; }div.Section1 { page: Section1; }

 

9.
‘De Nieuwe Liefde’ zal geen kerk zijn, geen spiritueel genootschap en geen politieke partij. Maar zoekt wel haar vrienden onder geestverwante kerkmensen, spirituelen, en politieke partijgangers. En evenzeer onder buitenkerkelijken, ex-christenen, voormalige socialisten, creatieve liberalen, en allen die zeggen ‘niks’  te zijn.

Op vele plaatsen in Nederland, Vlaanderen en Duitsland heb ik geestverwanten ontmoet, en velen hebben mij laten weten geïnteresseerd te zijn, en bereid om ‘vriend’ te worden van ‘De Nieuwe Liefde’. Wij hopen op veel vrienden.
Aan de projecten die wij programmeren zal duidelijk worden wie wij zijn.

Wij heten iedereen van harte welkom, vanaf 11 februari 2011

www.denieuweliefde.com

Huub Oosterhuis
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *