De kracht van knuffelen

In een nummer over intimiteit kan een artikel over knuffelen natuurlijk niet ontbreken. Toen ik vroeger als advocaat in een strafpraktijk werkte, zeiden wij als collega’s al vaak over ontspoorde cliënten: ‘die werden thuis vast niet voldoende geknuffeld’. Knuffelen als graadmeter voor algemeen welbevinden.

Wetenschappelijk onderzoek

In een maatschappij die alles wil onderzoeken en bewijzen, zijn ook vele wetenschappelijke onderzoeken naar knuffelen gedaan. Zo weten we inmiddels dat het je weerstand verhoogt, het stressniveau verlaagt en leidt tot meer intimiteit. Denk bijvoorbeeld aan de – beruchte – proef met jonge aapjes en de kunstmoeder van ijzerdraad tegenover de kunstmoeder van pluche. De Amerikaanse experimenteel – psycholoog Harry Harlow bestudeerde medio vorige eeuw gedrag bij apen in dierentuinen en raakte ervan overtuigd dat de jonge aapjes die veel moederliefde in de vorm van knuffelen en aanraking kregen, beter in staat waren om zich goed te ontwikkelen.

Hij ging de proef op de som nemen en gaf pasgeboren aapjes de keuze om hun voedsel te halen bij een ‘kunstmoeder’ van ijzerdraad of eentje van pluche. Bij de moeder van ijzerdraad was veel meer voedsel te halen, dan bij de pluche moeder. Desondanks kozen de meeste aapjes voor de zachte ‘moeder’.

Knuffel-armoede

Hoewel de meeste mensen – al is het maar uit eigen ervaring – wel weten dat knuffelen heel prettig kan zijn, is niet iedereen in staat om te knuffelen of om een knuffel te ontvangen. In een wereld die volgens sommigen steeds meer draait om het individu, komen we nog steeds – of misschien wel steeds meer – knuffels te kort.

En al werd je in je jonge jaren wél genoeg geknuffeld: als je ouder wordt neemt het knuffelen af. Je hebt geen warme moeder meer rondlopen die je voorziet van je dagelijkse portie knuffels. Daar wordt handig op ingesprongen door de commercie: je kunt als individu of met een bedrijfsuitje gaan knuffelen met koeien of varkens, zelfs gaan zwemmen en knuffelen met dolfijnen. Knuffelen met een dier als eerste stap naar normaal, warm intermenselijk contact?

En hoe zit dat als je oud en/of eenzaam bent? Dan kom je helemaal knuffels te kort. Ik ben dan wel niet oud en eenzaam, maar spreek toch uit eigen ervaring. Hoe makkelijk ik als kind ook knuffelde met mijn vriendjes en vriendinnetjes, een knuffel geven aan die oude tante, met prikkende haren in haar gezicht en een vreemd geurtje, deed ik liever niet. Dat beseffen ze tegenwoordig ook in verpleegtehuizen. Om dit probleem ‘op te lossen’ is onlangs zelfs een robot (!), Rose genaamd, ontwikkeld, die kan knuffelen.

Maar er zijn gelukkig ook mensen opgestaan die van knuffelen een onbaatzuchtige missie hebben gemaakt.

Internationale knuffeldag

In 1986 initieert de dan 24 – jarige medewerker voor jeugdige delinquenten Kevin Zaborney ’internationale knuffeldag’ op 21 januari. Hij kreeg de grootouders van zijn vriendin, die de eigenaren waren van een uitgever van kalenders, zo ver om deze dag op hun kalender te plaatsen. Zijn motivatie was, dat hij iets wilde doen aan de schaamte van de gemiddelde Amerikaan om zijn of haar gevoelens in het openbaar te uiten.

Inmiddels ‘vieren’ we ook in Nederland internationale knuffeldag. Niet geheel zonder gevaar overigens, want dit jaar zaten we midden in een uiterst besmettelijke griep die dankzij het knuffelen op lagere scholen tot aansluitend tijdelijk hoog ziekteverzuim heeft geleid, niet alleen op school, maar ook bij de ouders. Maar dat terzijde.

Free hugs movement

Een ander initiatief is de ‘free hugs’ beweging van Juan Mann. Hij staat bij luchthavens, stations of gewoon op straat met een bordje waarop staat: ‘free hugs’. Wie wil, kan van hem – of van zijn volgers – een warme gratis knuffel krijgen. Het begon voor hem allemaal in 2004, toen hij een keer na een lange vlucht uit Londen naar Sydney moederziel alleen op de luchthaven stond en zag hoe blij iedereen was, die door een dierbare werd opgewacht – en geknuffeld. Inmiddels vindt Mann wereldwijd navolging.

Amma en Embracing the world

Vanuit India is er ook een beroemde dame, die nagenoeg niets anders lijkt te doen dan knuffelen. Mata Amrtanandamayi – beter bekend als ‘Amma’, wat ‘moeder’ betekent – wordt gezien als een van de grootste op dit moment levende spirituele leiders. Reeds als 4-jarig meisje, bracht zij uit eigen beweging kleding en voedsel vanuit haar huis naar de arme mensen die zij in haar omgeving tegenkwam. Mensen stortten hun hart bij haar uit en ze begon daarop mensen te knuffelen. Ze weigerde diverse door haar ouders gearrangeerde huwelijken en vanuit haar liefde voor alles wat leeft, maakte ze van knuffelen een ware missie.

Inmiddels staan dagelijks duizenden mensen, die vanuit de hele wereld naar haar toe reizen, uren in de rij om van haar een knuffel en soms ook advies te krijgen. Velen zien haar als verlichte ziel (‘Mahatma’). Mensen die door haar geknuffeld zijn, beschouwen dit vaak als een diepe religieuze ervaring, waarna hun leven meer diepgang en betekenis krijgt. Dát haar knuffels en adviezen het verschil maken, blijkt ook wel uit het feit dat er rondom haar een hele beweging is ontstaan van liefdadigheid, onder de noemer ‘Embracing the world’. Deze organisatie heeft inmiddels in India alleen al meer dan 75.000 huizen gebouwd voor de meest kwetsbaren uit de samenleving, ziekenhuizen opgericht en nog veel meer.

Nu wij nog, zou ik tot slot bij wijze van uitdaging willen neerzetten. Wie durft het aan te gaan om meer warme knuffels uit te delen en te ontvangen, niet alleen bij je geliefden, maar bij al je naasten? Om op deze wijze een tijdloze en effectieve invulling te geven aan het begrip van naastenliefde? Ik ben benieuwd!

Dit artikel is geschreven door Vanessa van Koppen Redactie AdRem, gemeentelid in Den Haag.

AdRem
Dit artikel verscheen eerder in AdRem. AdRem is het maandblad van de Remonstranten.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *