De Bijbel volgens Guus Kuijer

Guus Kuijer zat vorige maand aan tafel bij het VPRO programma Boeken. Hij had het daar over zijn boeken met verhalen uit de Bijbel, de serie De Bijbel voor Ongelovigen. Zijn optreden daar was ontroerend.

Mensen kennen het niet meer

Kuijer lijkt met een missie bezig: prachtige verhalen redden van de ondergang. Vroeger, zo vertelt hij, kreeg hij altijd verhalen uit de bijbel voorgelezen door de schooljuf of de schoolmeester. En die konden dat ook, ze waren er goed in, en alle kleine jongetjes en meisjes hingen aan hun lippen. Kuijer vertelt hoe het verhaal over Abraham en Isaac hem elke keer weer raakte. Al had hij het nog zo vaak gehoord, het bleef spannend.

Kuijer contrasteert het verhaal met de preek. Preken zijn, zeker voor een jongen of meisje van zes jaar, toch meestal tamelijk saai. Anders is dat met verhalen over Noah, Abraham, Mozes, etc. Kuijer vreest nu voor de teloorgang van de van deze verhalen. Mensen kennen ze steeds slechter, ondanks misschien nog altijd dapper vertellende schooljuffen en schoolmeesters.

Redden van de ondergang

Daarom is Kuijer dus aan het schrijven geslagen. Hij geeft aan dat hij zich eigenlijk vooral op de verhalen wilt richten. Al die profeten, de stambomen, de wetgeving, dat laat hij allemaal achterwegen. Maar de verhalen uit het oude testament, die wil hij weer nieuw leven inblazen.

Hij vindt het belangrijk dat mensen die verhalen nog kennen. Hij vertelt ze opnieuw, op zijn manier. Meestal vanuit het perspectief van de hoofdpersoon. Hij leest voor uit zijn versie van het verhaal van Genesis, wat door Adam verteld wordt. Dat is een heel originele kijk.

Kuijer moet het duidelijk van die originaliteit hebben. Sprekend is wanneer hij het heeft over het verhaal van Sarah. Zij  krijgt op zeer late leeftijd een kind. Hagar en Ismael, de bijvrouw van Abraham en hun zoon, spotten met Sarah. Waar richt die spot zich op, vraagt Kuijer zich af. Dat staat er niet bij. Kuijer leest hier dan in: “Die geloven helemaal niet dat het een biologisch kind van Sarah is”.

Juist door het ontbreken van al te veel detail vormen de verhalen van het oude testament zo een canvas. De fantasie van Kuijer kan daar vervolgens goed mee uit de voeten.

Wie schrijft het?

Het is een nobel ondernemen van Kuijer. Je kan niet anders dan ontroerd raken van zijn optreden en meegaan in zijn enthousiastme. Maar ergens doemt de vraag toch op: is het niet eerder uit sentimentaliteit dat hij zich op deze verhalen richt? Het had elk verhaal kunnen zijn, als het maar goed en spannend verteld wordt. Hebben zijn mooie verhalen nog te maken met de oorspronkelijke verhalen? Zijn die verhalen niet slechts arbitraire aanleidingen voor Kuijer om aan het werk te gaan?

Zelfs al zou de aanleiding arbitrair zijn, gelukkig maar dat die aanleiding er is. Het werk van Kuijer zelf is namelijk wel innemend. Het is tegelijkertijd een goed bewijs van hoe de verhalen uit de bijbel weten te inspireren. Het korte fragment dat Kuijer voorleest geeft te kennen dat zijn inzet uit het hart komt.

Bekijk de uitzending terug op de site van de NPO

Lucas van Heerikhuizen
Lucas van Heerikhuizen is afgestudeerd als master in de godsdienstwetenschappen. Momenteel is hij werkzaam als webdeveloper en WordPress docent. Tevens is hij actief als redacteur voor Zinweb.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *