“Ik dacht dat je het wel zou redden met een hippe dienst en moderne muziek”

CrossPoint was misschien wel één van de eerste pionierskerken in Nederland. Een route van uitproberen, vallen, weer opstaan en soms iets loslaten. Niet altijd gemakkelijk, maar wel heel bijzonder meent predikant Taco Koster. “Ik wil mensen vooral met elkaar verbinden en niet alleen aan bezoekersaantallen denken.”

Taco Koster

Taco Koster

Getsewoud, een jaren negentig nieuwbouwwijk met zo’n 17.000 inwoners bij Nieuw-Vennep. Een welvarende buurt met grotendeels witte, hoogopgeleide gezinnen. Ook een plek waar gemiddeld veel burn-outs en echtscheidingen voorkomen, de mensen op zichzelf zijn en een wijk die geseculariseerd is. Probeer daar als religieuze instelling maar eens tussen te komen. Toch ging de Protestantse Kerk, destijds nog de Nederlandse Hervormde Kerk, in 2003 het avontuur aan. Vanuit de Witte Kerk, die haar naam dankt aan de witte buitengevel en in het oude gedeelte van Nieuw-Vennep staat, ontstond het idee in de Vinex diensten aan te bieden. Eerst low-profile in een basisschool, drie jaar later in een groter gebouw van Stichting Brede Scholen Haarlemmermeer. In 2010 werd het plan om van CrossPoint een officiële pioniersplek te maken door de kerkenraad goedgekeurd en kwam Taco Koster er als dominee bij. “Ik had het goed naar mijn zin bij de kerk in Rijnsburg, maar liep al enige tijd met het idee iets te willen doen voor mensen buiten de kerk. Deze functie kwam toevallig op mijn pad en ik dacht weet je, ik probeer het gewoon.”

Uitgestelde koffie

Pionieren 2.0. Van kerkdienst op zondag, naar gesprek in het café.

De Vinex-kerk bestaat inmiddels dertien jaar en op de zondagdienst komen tussen de 175 en 200 bezoekers af. Via een afbouwende schaal zal CrossPoint in 2019 financieel onafhankelijk zijn en dit proces loopt volgens Koster bovendien vlotter dan verwacht. Een waar succes in tijden van leegloop? Koster nuanceert: “Natuurlijk is dit resultaat heel mooi. Noem het een zegen of succes dat het goed loopt. Maar de meesten die naar de dienst komen, hebben vaak al een link met de kerk en zijn bovendien redelijk welvarend. De situatie was anders geweest als we een kerk moesten runnen in een Amsterdamse achterstandswijk.” De sleutel om mensen te bereiken die de kerk vaarwel hebben gezegd of die nog niet betrokken zijn bij een gemeente, ligt in het bieden van een warme, open gemeenschap waar veel ruimte is voor het stellen van vragen meent hij.

“Ik wil geen saaie diensten draaien waarbij je gaat zitten, naar een preek luistert en daarna weer naar huis gaat. Ik wil mensen prikkelen, volgens sommigen tot het irritante aan toe. Dan hoor ik achteraf ‘tjee Taco, moest dat nou zo?’”

“Maar ik wil mensen echt bij de maatschappij betrekken en praat bijvoorbeeld veel over Getsewoud om het tastbaar te maken. Wat bepaalt bijvoorbeeld je identiteit? En hoe kun je het goede nieuws van het Evangelie niet alleen op jezelf toepassen, maar ook in relaties met anderen?”

Pionierskerken onderscheiden zich door actief naar buiten te treden op sociale media en maatschappelijk georiënteerde projecten te organiseren. Zo kun je bij café Massada in Getsewoud via het concept uitgestelde koffie iemand anders blij maken met een kopje koffie. Koster is in datzelfde café twee dagen in de week aanwezig voor gesprekken die de ene dag over relatieproblemen gaan en het volgende moment over een geloofsvraag, worden er voor vluchtelingen bijeenkomsten georganiseerd om hen een warm thuis te bieden en ontstaan er regelmatig buurtgerichte activiteiten zoals De Koninklijke Opdracht. “De titel van dit project is misschien wat Amerikaans”, licht Koster lachend toe. “Ik had duizend euro te verdelen en vroeg tien mensen het podium op te komen die met honderd euro iets voor de lokale gemeenschap wilden doen. Ze mochten het vermenigvuldigen, een mooi project starten, het maakte niet uit, zolang het maar een mooi doel kreeg. Ik vond het erg spannend of iemand het wel aandurfde, maar ik heb tot mijn eigen grote verrassing al het geld mogen verdelen.”

Er is onder andere een statiegeldflessenproject ontstaan, waarbij werd gespaard voor zomercadeaus voor kinderen van de Voedselbank. En er is een Paasbrunch georganiseerd in het zorgcentrum. “En dat was zo’n succes dat er nu meerdere lunches per jaar worden georganiseerd. Heel mooi om te zien.”

Hippe dienst

Dat mensen naar de kerk trekken niet gemakkelijk is, daar kwam Koster al snel achter. “Ik ging er onbevangen in. Ik dacht eerst dat je het met een hippe dienst en wat moderne muziek wel zou redden. Niet dus. Dat was pionieren 1.0., we zijn nu bezig met pionieren 2.0. Het grote verschil met de beginjaren is dat we nu veel meer naar de buurt kijken en wat die nodig heeft.” Ook is hij voorzichtiger geworden met snel willen scoren. “Iedereen in je omgeving vraagt ‘hoe gaat het nou en heb je al een kerkgebouw?’ De druk om te groeien is enorm. Het was niet gemakkelijk, maar ik probeer dit los te laten en niet zo dwangmatig leuke dingen te organiseren. Ik zie het nu meer als een organisch proces en kijk wat er op mijn pad komt.” Doordat hij dit losliet kwam er naar eigen zeggen ineens ruimte om mensen van buiten te ontmoeten, bijvoorbeeld in de vorm van de cafégesprekken. Haastig vult hij aan:

“En natuurlijk, ook daar komen vaak mensen naar toe die al een link hebben met de kerk. Maar toch, heel soms komt een nieuw iemand die naar mij vraagt. Ja, dan ervaar ik heel even een soort yes-gevoel.”

Enerzijds kan Koster moeilijk ontkennen dat hij best blij zou zijn als de bezoekersaantallen zouden stijgen, anderzijds wil hij niet teveel in cijfers denken. En aan de ene kant wil hij anderen buiten de kerk interesseren voor het geloof, aan de andere kant wil hij hen vooral niet teveel overrompelen. “Voor mij geeft het veel vreugde en ik denk vanuit die invalshoek al snel dat anderen ongelukkig zijn zonder God in hun leven. Dit is mijn eigen naïviteit, want er zijn meer dan genoeg mensen die helemaal niet ongelukkig zijn. Toch zijn zij soms wel geraakt door een dienst of een preek. Ik vind dat heel intrigerend en sta op dat vlak wel eens in een spagaat, want ik wil absoluut niet activistisch overkomen maar ik gun het ze wel enorm.”

Een spanningsveld dus en soms lastig laveren voor Koster. Pionieren vraagt volgens hem een andere aanpak dan vroeger waarbij de zondagdiensten niet meer een centrale activiteit zijn, maar eerder een soort eindpunt.

“Het gaat om relaties, om dienstbaarheid. Ik ben enorm gegrepen door het Evangelie en wil graag vanuit mijn geloof iets goeds kunnen doen voor een ander. Maar het zou nog mooier zijn als ik mijn passie kan overbrengen en dat bewoners zich actief betrokken voelen bij hun eigen buurt. Dat zij er zelf op een communitybouwende manier op uit gaan om er voor een ander te zijn. Het gaat mij niet alleen om een bloeiende kerk, maar vooral om een bloeiende Vinex.”

 

Taco Koster (Monster, 1967) studeerde theologie en startte zijn domineesloopbaan bij de Gereformeerde Kerk Ouddorp/Stellendam op Goeree-Overflakkee waar hij ruim acht jaar in dienst was. Daarna werkte hij acht jaar hij voor de Gereformeerde Kerk in Rijnsburg bij Katwijk aan Zee. Sinds 2011 is hij betrokken bij CrossPoint in Nieuw-Vennep, waarvoor hij met zijn gezin, bestaande uit vrouw en vier kinderen, naar de nieuwbouwwijk Getsewoud verhuisde. Meer weten over Taco of CrossPoint? Klik hier voor de website.
In een drieluik komen drie predikanten aan het woord die op hun eigen manier pionierend te werk gaan. Een pionierskerk is een kerk waar naar nieuwe wegen wordt gezocht om mensen blijvend of opnieuw te interesseren voor het Christelijke geloof. Soms start een dominee helemaal vanuit het niets zonder gebouw, maar het komt ook voor dat kerken worden samengevoegd om vanuit een nieuwe visie samen te werken. De kerken worden officieel aangesteld door de Protestantse Kerk en krijgen subsidie. De bedoeling is dat ze uiteindelijk zelfstandig kunnen draaien zonder geld uit de solidariteitskas. Hier kunt u deel 2 en deel 3 lezen.
Claudia Pietryga
Claudia deed zowel een sociaal-agogische als journalistieke opleiding en is alweer bijna tien jaar freelance journalist. Ze schrijft het liefste over maatschappelijke onderwerpen en publiceerde onder meer stukken in de Flair, Hallo Jumbo, Spits, Het Parool, diverse blogs, lokale bladen en uiteenlopende (online) media voor met name ondernemers.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *