Column: Waarom weet ze niet

Daar staat ze, handje vast. Grote ogen kijken naar grote mensen. Het mag, want de oorlog is voorbij. Het is feest. Mensen verzamelen zich op de dam. Ze is met haar vriendinnetje mee. Haar vader is ook mee. De oorlog is voorbij en ze is 12. Column door Kalle Brüsewitz.

Ze was zeven toen de oorlog begon. Ze was gelukkig niet Joods, maar alsnog had het impact. Veel impact. Om haar heen ziet ze vriendinnen verdwijnen. Ze ziet ouders verdwijnen. Ze ziet mannen in jassen met helmen op plekken waar ze vroeger speelde. Ze ziet donkere vliegtuigen tussen wolken waar vroeger vogels vlogen.

Alles is anders. Alles is veel grauwer. Zelfs als de zon schijnt is alles veel grijzer. Mensen lachen veel minder. Dat ziet ze en dat voelt ze. Leuke dingen zijn minder leuk, vrolijke dingen zijn minder vrolijk. Ze weet niet waarom. Eigenlijk is niks meer vrolijk. Alles is anders. Ze ziet geen mensen meer lachen, waarom weet ze eigenlijk niet. Het voelt ook allemaal anders. Het voelt kouder. De warmte van vriendschap voelt minder warm. Alles is anders.

Waar ze vroeger niet echt oplette als ze mensen voorbij liep, let ze nu heel goed op. Er zijn mensen met gele sterren op hun kleren. Dat zijn de slechten, waarom weet ze niet. Die mogen ook nergens naar binnen. Maar er zijn wel steeds minder sterren, ze weet niet waarom. Ze let steeds beter op. Iedereen kan de slechte zijn en iedereen kan zomaar weg zijn. Ze let steeds beter op.

Het duurt lang, zomer en winter. De seizoenen zwakken af. De winter is koud, de lente is koud, de zomer is koud en de herfst is koud. Jaren gaan voorbij. Alles wordt steeds minder. Ze lacht niet meer. Waarom zou ze ook, er valt niks te lachen. Dingen gaan kapot, mensen gaan kapot, mannen met helmen maken kapot. Ze heeft nog één vriendin. Die lacht ook niet, waarom zou ze ook. Ze zitten en staren. Maakt niet uit waarheen. De oorlog duurt voort. Ze wordt ouder, wijzer, maar ze weet niet waarom. Ze brengt kranten rond, ze weet niet waarom.

De laatste winter breekt aan. Dat weet ze nog niet, maar het is wel de ergste winter van allemaal. Er is geen eten, er is niets meer. Het is winter in haar hoofd. Alles is regen.

De Lente breekt aan. Ze ziet vliegtuigen met een andere kleur. Ze ziet mannen met andere jassen en andere helmen. Zij lachen wel. Ze gaat naar buiten en ze lacht. Haar vriendinnetje lacht. De wereld lacht. Mensen juichen op dat de oorlog voor ze achter liet. Mensen dansen. Ze danst mee. Ze danst tot de morgen komt.

7 mei 1945. De Dam. Ze kijkt met grote ogen. Ze is niet bang, ze is blij. Ze is al 12 en haar vriendinnetje ook. Haar vader neemt ze mee om te dansen en te feesten. De zon schijnt weer en de winter is voor altijd weg. Dan klinkt een schot. Ze schrikt. Ze duikt weg. Ze ziet chaos, schreeuwende mensen, bloed, paniek. Ze kijkt en zoekt haar vriendinnetje…. Ze ziet een meisje liggen. Het beweegt niet. Ze verstijfd. De zon gaat onder. Ze huilt. Ze huilt. Ze huilt.

Ze is mijn oma.

Photo Credit: “Amsterdam shooting, May 7 1945” door Krijn Taconis

Kalle Brüsewitz
Kalle Brüsewitz (soulchecker.nl) is afgestudeerd in de theaterwetenschappen en kunsteducatie en is werkzaam als freelancer op het gebied van journalistiek en kunsteducatie. Hij noemt zich SoulChecker en zoekt naar dat waar mensen zich geraakt door voelen; in kunst, politiek en religie. Ook werkt hij als coördinator in een Aanloopcentrum voor iedereen die behoefte heeft aan koffie en een praatje.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *