Column: Nationale dodenherdenking in Berlijn

Het is altijd een vreemde dag, nationale dodenherdenking, met de stilte vanaf 20:00. Een echte stilte, waarbij je je adem in houdt, denkend aan… al die dingen waar je doorgaans niet aan denkt. Niet aan durft te denken. Een stilte, waardoor je de vogels nog duidelijker hoort fluiten. 

Door omstandigheden ben ik momenteel een tijdje in Berlijn, in Duitsland. Een boeiende stad, waar de lagen geschiedenis zich nog altijd opstapelen. En waar al die lagen ook zichtbaar zijn, en zichtbaar blijven, al was het al door de hoeveelheid informatieborden, musea en herdenkingsplekken.

Zo is er natuurlijk het ‘Denkmal’ voor de omgekomen Joodse bevolking, in het hart van Berlijn, aan de ene kant geflankeerd door de Amerikaanse ambassade, aan de andere kant de parkeerplaats waar eens de bunker van Hitler te vinden was. Een indrukwekkend monument, grijze betonnen blokken zover als het oog kan zien, en er onder een groot en goed opgezet informatiecentrum. Waarvoor altijd mensen in de rij staan. (Over de ironie van het altijd mensen in de rij zien staan op die plek heb ik echter nog nooit iemand gehoord.)

Elk jaar op 4 mei ben ik stil, sta ik stil, en ondanks dat we alle oorlogsslachtoffers van alle oorlogen en gewelddadige conflicten herdenken, gaan mijn gedachtes toch allereerst uit naar de Tweede Wereldoorlog. Naar het Duitsland van toen, dat Duitsland waar ik nu te midden van leef. De straten zijn doordrenkt van angst en bloed, van gejuich en hitlergroeten. Want sinds ik eenmaal foto’s zag van die massa’s mensen die stonden te juichen voor Hitler op de Friedrichstrasse, kan ik daar niet meer fietsen zonder dat beeld voor ogen te hebben. Of de Wilhelmstrasse, waar het hoofdkantoor van de Gestapo was gevestigd, wat nu een lege ruimte met kiezels is en een openlucht tentoonstelling over het Duitsland van 1933-1989.

Duitsland staat vol met de herinnering aan dit alles, op vele plekken zelfs borden met de tekst ‘opdat we nooit zullen vergeten’ en de namen van de (grotere) concentratiekampen er onder. Maar op 4 mei is het maar een hele gewone dag voor de duitsers.

Bijzonder dus, dat ik vanavond de nationale herdenking georganiseerd door de Nederlandse ambassade in Duitsland bij kan wonen in voormalig concentratiekamp Sachsenhausen. Ik ben al vaker in een KZ geweest, al meerdere malen in Sachsenhausen ook, maar toch ben ik benieuwd hoe dit zal zijn. Ik weet wat het programma zal zijn. Maar ik weet ook al dat het me zal raken.

En ik ben blij, dat we daar een speciale dag voor hebben als Nederlanders, welk leed of onrecht je ook herdenkt. Waar in de wereld je ook bent. Want het is belangrijk om geraakt te blijven worden.

Nicole des Bouvrie
(@Nobyeni, Nobyeni.nl) is afgestudeerd in de hedendaagse filosofie (PhD) en werkzaam als freelance filosofe, schrijfster en consultant. Ze leest veel, en is voornamelijk geïnteresseerd in waarheid en waarachtigheid, filosofie, kunst, en het leven.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *