Changemakers: Planetree

Zinweb lanceert aan het begin van dit nieuwe jaar een serie korte video’s over de toekomst van belangrijke maatschappelijke onderwerpen. Zorg is een van die onderwerpen. Planetree zet in de aflevering van Changemakers kort uiteen wat er volgens hen speelt en hoe zij verbeteringen willen doorvoeren.

Vervreemd van het doel

Planetree ziet dat zorginstellingen steeds groter worden. Dat is ergens ook logisch, want in een grotere organisatie kunnen kosten gemakkelijker bespaard worden. Medicijnen kunnen bijvoorbeeld met meer tegelijk worden ingekocht, wat de inkoopprijs naar beneden kan drukken. Tegelijkertijd, merkt Jim van den Beuken van Planetree op, kan dat vervreemdend werken. Van den Beuken stelt: “[zorg] is vooral gedreven door financiën of door een eenzijdige blik op controle en beheersing”.

Het kan kwalijk worden als zorg wordt gereduceerd tot kostenbesparing, winst en het afvinken van handelingen. Medewerkers worden zo losgezongen van de bedoeling van hun werk. Iedereen doet wat hij doet, zonder nog te weten waarom. Alleen maar omdat controle en beheersing procedures voorschrijven. Handelen gebeurt “omdat het op mijn blaadje staat”. Het risico is tegelijkertijd dat wat er op dat blaadje terechtkomt voorgeschreven wordt door het verlangen winst te verhogen.

Mensgerichte zorg

Van den Beuken stelt hier een alternatief tegenover, dat de zorg voor cliënt en medewerker centraal stelt. Dat is iets heel anders dan uitgaan van kostenbesparing en systematiek. Hij merkt ook dat er “een enorme behoefte aan persoonlijke aandacht, erkenning en zingeving” bestaat onder zorgverleners en cliënten. Het antwoord is dan dus mensgerichte zorg. Die zorg is erop gericht om “mensen in kwetsbare situaties te ondersteunen om zo goed mogelijk hun eigen leven te kunnen leiden”.

Drie vragen stelt van den Beuken daarbij centraal: “Is de cliënt goed geholpen? Doen zorgverleners wat echt de moeite waard is? Is de organisatie [door veranderingen] beter geworden?”

Verbetering in samenhang

Van den Beuken merkt ook op dat verbetering pas echt kan plaatsvinden in samenhang. Het kan niet dat er één onderdeel van het zorgsysteem wordt aangepast waardoor er verbetering mogelijk wordt. Alle elementen samen moeten worden aangepakt. Dat richt zich dus op medewerkers, specialisten, de omgeving, de catering, werkelijk alle elementen waaruit zorgverlening is opgebouwd. Zoals hij het zelf formuleert: “betere zorg in een helende omgeving met een gezonde organisatie”.

Van den Beuken gelooft niet in een “stroom aan formulieren”. Meten is misschien belangrijk, maar het is niet het enige wat nodig is. “Meten, maar ook voelen” is dan belangrijk. Wat is de sfeer precies? Waarom voelen mensen zich prettig in een bepaalde omgeving? Je kunt meten of iedereen genoeg te eten krijgt, maar eten ze hun bord ook met plezier leeg? Dat zijn vragen die vaker gesteld moeten worden.

Het is een fijngevoelige manier van het oppakken van signalen. Dat is niet altijd makkelijk, en het is niet gemakkelijk in lijstjes en protocollen te vangen. Het is van belang tussen de regels te lezen en te kijken naar “wat een situatie echt nodig heeft”.

Bekijk hieronder de video over Planetree

Lees ook het artikel Zorgen om de zorg over hoe de Planetree methode in praktijk wordt gebracht in het Spaarne ziekenhuis

Lucas van Heerikhuizen
Lucas van Heerikhuizen is afgestudeerd als master in de godsdienstwetenschappen. Momenteel is hij werkzaam als webdeveloper en WordPress docent. Tevens is hij actief als redacteur voor Zinweb.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *