Bodar aan de Zuidas

Onlangs was ik in het zakelijk centrum aan de Zuidas te Amsterdam. Niet om een megadeal te sluiten, maar om te luisteren naar een interview van filosoof Ad Verbruggen met Antoine Bodar, priester en in de aankondiging voor de afgeladen zaal genoemd ‘het mediagezicht van Katholiek Nederland’.

Wie zitten er allemaal in die zaal?

Dames op leeftijd, keurig gekleed en precies dat halve uur voor aanvang aanwezig om nog een plaatsje te kunnen bemachtigen.

‘Van welk geloof bent u?’ vraagt mijn Buitenveldertse buurvrouw me. Dezelfde dame die tijdens de vraagronde op het eind Bodar zal vragen naar zijn visie op de charismatische bewegingen zoals die overal ter wereld in opmars zijn. Net als veel andere bezoekers van de bijeenkomsten van VU-connected niet van de straat, en dat zijn niet alleen dames op leeftijd, maar ook heren in die categorie. Daarnaast ook een flinke hoeveelheid lokaal werkenden: jong, goedgekleed, ietwat gestresst ogend zakelijk talent dat zich na kantooruren ook cultureel ontplooit. Te laat, dus dan maar in de vensterbank van het glinsterende Grand Café Bright City

Het thema is bezielend leiderschap. En daarmee samenhangend de vraag of de hedendaagse belangstelling voor religie niet ook te maken heeft met behoefte aan leiderschap. Volgens Bodar is de kern van de crisis, getypeerd door de hernieuwde belangstelling voor Huizinga’s ‘In de schaduwen van morgen’ waarin het geestelijk lijden in de jaren dertig naar het nu wordt geprojecteerd, dat het ‘ik’ teveel in het middelpunt is komen te staan. Dat is niet iets van de laatste tijd, en ook niet van Kant en de Verlichting, maar je kunt die ontwikkeling reeds ontwaren met de komst van het Protestantisme in de zestiende eeuw. Het subjectivisme dat daaruit voortvloeide betekent kort gezegd dat iedereen voor zichzelf beslist wat het beste is. Vrijzinnigheid leidt tot verdamping. En wat mist, vervolgde Bodar, is saamhorigheid, samen streven naar een ideaal. Hij pleit voor deugdzaamheid en dienend leiderschap. Dat wil zeggen dat de leider zijn kwetsbaarheid laat zien, dat er geen dubbele bodem is, in tegenstelling tot wat we de laatste tijd zo veelvuldig hebben gezien in de financiële, maar ook in de kerkelijke wereld.

Een goed leider is een empathisch leraar, ook in het bedrijfsleven, voegt hij eraan toe, zich bewust van de locatie waar wij ons bevinden. Macht kun je nemen, gezag kun je alleen maar krijgen.

Wel is het een geluk dat de priester in de jaren ‘60 van zijn voetstuk is gevallen. De gehele maatschappij is drastisch veranderd, zo ook de wijze waarop wij over opvoeding en ontwikkeling denken. Dat de maakbaarheidsgedachte zijn langste tijd heeft gehad is ook mooi. Maar hoe nu verder? De basis van alles is het onderwijs, zegt Bodar. Bildung is belangrijk, vandaar ook zijn eigen liefde voor de academische wereld. Alhoewel hij ook de hoogleraar en diens macht noemt als een weerslag van het problematische autoriteitsdenken van weleer.

Zijn antwoord op de vraag naar de charismatische bewegingen bevat ook een ander aspect van de Katholieke kerk, dat er tevens de kern van is. Pinkstergemeenten en anderen richten zich sterk op de directe, persoonlijke beleving van de mensen. Daar moet het niet bij blijven, vindt Bodar, dat is te eenvoudig. En dat is nu juist ook het punt van de Katholieke kerk: de leer van de drie-eenheid is moeilijk uit te leggen.

Tot slot een vraag naar de absolute waarheid. Bestaat die, meneer Bodar?

‘Je moet elkaar het absolutisme van de waarheid gunnen, anders is er geen tolerantie.’

Op weg naar huis zeurt een onafgemaakt Bodar-zinnetje om aandacht: ‘… Daarom is hermeneutiek ook zo belangrijk. Gadamar…’ Daarover de volgende keer meer.

Mirjam Windrich
Mirjam Windrich - Mindful Analysis biedt kortdurende online geestelijke hulpverlening aan voor relatieproblematiek en psychische klachten. Binnen een week resultaat (wordt deels vergoed door de zorgverzekeraar). drs. Mirjam Windrich is coach en psychosociaal therapeut. Haar praktijk bevindt zich in Amsterdam-Zuid. Neem voor een afspraak of meer informatie contact op via info@mirjam.nu. ® Mirjam Windrich
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *