Binnen het christendom zijn er ook ondogmatische geloofsgemeenschappen…

Bisschop Muskens van Breda stelde gelovigen van alle religies voor om God voortaan Allah te noemen. Voor zijn voorstel kwam nauwelijks bijval. Naar mijn mening merkte rabbijn Raf Evers van het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap terecht op ‘dat in het jodendom de roots liggen van het christendom en de islam’.

Als er een wens bestaat om uitdrukking te geven aan wat de zogeheten Abrahamitische godsdiensten met elkaar bindt, ‘dan zou om die reden voor een formulering uit de joodse traditie gekozen kunnen worden’. Tegelijk geeft hij aan dat ‘de God van de islam heel anders is dan de drie-eenheid van de christelijke God’. Volgens dagblad Trouw zou de praeses van de Protestantse Kerk in Nederland dat bevestigd hebben door aan te geven ‘dat christenen in de Drie-eenheid Gods geloven’, in tegenstelling tot moslims ‘met hun onvoorwaardelijke geloof in slechts één God’. Met die uitspraken wordt onder meer voorbij gegaan aan de ondogmatische geloofsgemeenschappen binnen het christendom die niet instemmen met de athanasiaanse en de nieuw-nicaense kerkelijke drie-eenheidsleer. Als christenen erkennen dat in het jodendom de wortels liggen van hun godsdienst, dan geldt ook voor hen de eenheid van God, zoals in de Hebreeuwse Tenach verwoord: ‘Hoor Israel, de Eeuwige onze God, de Eeuwige is één.’ Dit vormt onmiddellijk een ontkenning van het polytheïsme van de klassieke wereld en is een ontkenning van de idee van een drie-eenheid – drie goden in Eén.

Überhaupt zijn ondogmatische christenen voorzichtig met titels, ook als ze op Jezus van Nazareth betrekking hebben. Daar zijn enkele redenen voor. De eerste is dat er geen vaststaande bepalingen waren van ‘Messias’, ‘Zoon van God’ of ‘mensenzoon’, zoals Jezus in het Nieuwe Testament wordt genoemd, in het judaïsme van die tijd. De tweede reden is dat we –bijbelwetenschappelijk gezien – niet weten of hij zichzelf die titels gaf. Jezus verwees naar zichzelf als ‘mensenzoon’, maar we weten niet in welke betekenis. We weten wel dat hij zichzelf geen ‘Zoon van God’ noemde en de titel van ‘Messias’ verwierp. In de loop van de kerkgeschiedenis is een leer over God ontwikkeld, die in het verleden en heden niet door alle christenen is en wordt gedeeld. Aangezien binnen het wereldwijde christendom de meeste kerken dogmatisch zijn, wordt aan de mening van ondogmatische geloofsgemeenschappen vaak voorbijgegaan. Dat geldt overigens ook voor religieuze minderheidsgroeperingen binnen het jodendom en de islam.

Zolang gelovigen binnen de Abrahamitische godsdiensten belijden dat joden, christenen en moslims niet dezelfde God aanbidden, is er nog een weg te gaan van interreligieuze dialoog. In die dialoog is het van belang om joden, christenen en moslims met elkaar kennis te laten maken en hen met elkaar in gesprek te brengen over elkaars geloof. Daarbij is het belangrijk om te laten zien hoe binnen de verschillende godsdienstige tradities er verschillende mogelijkheden zijn van schriftvertaling en –interpretatie. Dat proces is belangrijker dan de keuze tussen God of Allah…

Ds. Albert A. van Daalen is voorganger van de Vrijzinnige Geloofsgemeenschap Hilversum.

Albert A. van Daalen
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *