Bevrijdende Boodschappen

Hoeveel nemen we mee van de onuitgesproken boodschappen van onze ouders? Zijn we door die boodschappen zelf wel vrij in wat onze kinderen kunnen meegeven? Vincent Duindam biedt een praktisch plan om hier meer over te weten te komen.

Ontuigesproken boodschap

Hoe denk je over de boodschappen die je ouders je gaven? En dan bedoel ik niet zozeer boodschappen als: “poets je tanden en was je handen.” Maar eerder de meestal onuitgesproken boodschap(pen) die je vader en moeder voor je hadden. En misschien ook wel je stiefvader, of stiefmoeder.

Als ik een lezing of workshop houd, laat ik de mensen in de zaal dit vaak even voor zichzelf opschrijven. In één zinnetje op. Of desnoods één of twee steekwoorden. Mensen hoeven dit niet voor te lezen, of te delen –maar ik vraag ze wel helemaal eerlijk te zijn.

Wat wordt er zoal opgeschreven? Welke impliciete boodschappen geven ouders: “het moet nú, en het moet op mijn manier’, of “snel, op tijd –en eerlijk”. Schrijf zelf eerst eens zo’n boodschap op – vóór je verder leest.

Voed jezelf op als ouder

Vervolgens ga ik verder met mijn lezing. En ik vertel bijvoorbeeld over Krishnamurti. Ooit vroeg men hem hoe je je kinderen op moet voeden. Die hoef je niet op te voeden, maar voed  liever jezelf als ouder op, was zijn antwoord. Dat lijkt vreemd, maar vaak hebben de kinderen last van onze hang ups, onze “geschiedenis” en onze pijn. Wij kunnen zelf “wakkerder” worden als opvoeder. Sleutelwoorden: zorg dat je eigen leven in evenwicht is, wees aandachtig (mindful), leef voor wat je hoopt voor je kind, houd je “binnenruimte” schoon: wees gelukkig.

Na een tijdje krijgen de mensen in de zaal (en dat zijn meestal ouders) mijn volgende opdracht: “Welke (meestal onuitgesproken) boodschap(pen) heeft u voor uw kinderen? Of misschien denkt u vooral aan één van uw kinderen. Schrijf even een zinnetje op. Of desnoods één of twee steekwoorden.“

Hangen in negatieve oordelen

Het is interessant om te zien hoe de antwoorden op de twee opdrachten samenhangen. Ik vraag daar niet naar, maar mensen constateren dit voor zichzelf. Als je kritisch bent over de boodschappen die je ouders jou gaven, ben je ook minder “vrij” in wat je zelf je kind mee wilt geven. Als je (inmiddels) milder bent voor je ouders – of je stiefouders! – heb je (later) ook meer ruimte voor je eigen kinderen.

Eigenlijk vormen onze (negatieve) uitspraken over ouders en onze kinderen één geheel. Het pijnlijke is: naarmate je zelf meer in negatieve oordelen over je eigen (stief)ouders blijft hangen, hebben je kinderen minder kans dat je ze echt zult waarnemen, zoals ze zijn. 

Maar er is goed nieuws: het doorzichtig of transparant maken van onze eigen oude boodschappen bevrijdt onszelf –en anderen. Natuurlijk hebben onze (stief)ouders fouten gemaakt. Maar naarmate we hen meer kunnen begrijpen en vergeven, creëren we ruimte voor iedereen. Na verloop van tijd ga je zelfs anders kijken naar de boodschappen die je meekreeg. Want ook dat zijn eigenlijk constructies die we zelf maken.

Afbeelding: Krishnamurti (bron: Prabhu B Doss via Compfight cc).

Vincent Duindam
Vincent Duindam is psycholoog. Zijn onderzoek naar ‘zorgende vaders’ werd erg bekend. Op dit moment verbindt hij inzichten uit zowel de positieve psychologie als de grote spirituele tradities met de thema’s ouderschap, onderwijs en relaties.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *