Art of Zen Investing: macht over of macht met?

Hallo! De vorige keer heb ik een eerste blog geschreven over The Art of Zen Investing. In die introductie vertelde ik over het basisprincipe van deze manier van zakendoen vanuit het hart: als we een hoger doel hebben dan geld verdienen helpen we automatisch onze omgeving, en verlichten we uiteindelijk de hele wereld.

Vandaag wil ik dieper ingaan op ‘een hoger doel dan geld hebben’. Ik wil beginnen met een quote van Albert Einstein. Hij heeft iets gezegd waar ik het helemaal mee eens ben:

“Geen probleem kan worden opgelost op hetzelfde bewustzijnsniveau als waar het gecreëerd is”

Om problemen echt op te lossen hebben we bewustzijnsverhoging nodig. Ik denk dat The Art of Zen Investing precies deze bewustzijnsverhoging is. Ik denk dat veel van de problemen in de wereld gecreëerd woorden doordat we geld te belangrijk vinden. 

Een hoger doel dan geld verdienen
Bij The Art of Zen Investing gaat het om een hoger doel hebben dan geld verdienen. Dit verdient wat meer uitleg. Hogere doelen als: ‘world dominance’, dieren mishandelen of meer macht over anderen verkrijgen, tellen niet. We kunnen deze doelen samenvatten als de behoefte om macht over anderen te hebben. Naar mijn idee komen deze gedragspatronen voort uit de angst om je minder te voelen dan anderen, waardoor je juist beter wil zijn dan anderen. Geld als hoogste doel hebben is een voortvloeisel van deze illusie. We zijn natuurlijk allemaal anders en we hebben allemaal onze eigen weg. Geen enkele weg is beter dan een andere. Voor mij persoonlijk is er wel een weg die een beter gevoel geeft, een veel beter gevoel zelfs. En dat is niet macht over anderen hebben, maar macht met anderen hebben. 

Ik denk dat de basis van een spiritueel pad – meer je intuïtie volgen, of gewoon meer lol hebben in het leven – voortkomt uit het veranderen van denkpatronen. Het gedachtegoed waarmee ik in deze blog wil afrekenen is dat ‘macht over’ je meer geluk geeft. Dit is simpelweg niet waar. ‘Macht met’ is wat geluk brengt in het leven, tegelijkertijd voor jezelf en voor anderen zorgen. Dit is de basis van The Art of Zen Investing en van het hebben van een hoger doel hebben dan geld verdienen. 

‘Macht met’ in plaats van ‘macht over’
Als geld verdienen het enige is wat je bezighoudt, je bezig bent met een spelletje, dat uiteindelijk niet werkt. Indien je vanuit dit perspectief denkt ben je bezig met meer geld, meer bezit en meer macht.

Mijn filosofie is dat we niets bezitten. Je bezit niet je spaarrekening, je partner of je kinderen. Alles is uiteindelijk geleend. We komen en vertrekken van deze wereld naakt, letterlijk als we geboren worden en figuurlijk als we doodgaan. Hoeveel je bezit is uiteindelijk echt niet relevant. Meer macht over anderen willen hebben komt voort uit het idee dat een persoon macht kan hebben over een ander persoon, een groep over een andere groep, of een land over een ander land. Het is het traditionele wereldbeeld waarbij als reactie op een probleem, dominantie en in het extreemste geval zelfs bruut geweld als de werkbare ‘oplossing’ wordt verkozen. Voordat er überhaupt naar alternatieve oplossingen wordt gekeken. Macht hebben over gaat over polariteit, tegengestelde belangen en confrontatie tussen verschillende groepen.

Dit terwijl macht met juist over samenwerken gaat. Door verschillen binnen een groep – verschillende meningen en persoonlijkheden – ontstaan er juist nieuwe ideeën en mogelijkheden die elkaar (kunnen) versterken. Diversiteit leidt tot grotere creativiteit. Macht met anderen is waar we echt blij van worden. In een bedrijf als bijvoorbeeld Apple zie je dit. Apple is natuurlijk supercompetitief, maar achter de schermen gaat het over macht met. Door teams die samenwerken, zonder al te veel hiërarchie, stroomt de creatieve energie en daardoor maakt Apple mooie producten. Tegelijkertijd is Apple een van mijn anti-voorbeelden. Apple is namelijk een van de bedrijven die zijn winsten wegsluist via zogenaamde belastingparadijzen en zo wereldwijd belasting omzeilt. Als je hier meer over wilt weten kun je deze aflevering van tegenlicht bekijken: de Tax Free Tour

Voetbal of Frisbee? Of allebei…
Ik vergelijk dit idee over macht soms met sport. Als metafoor wil ik het spelletje frisbee en voetbal met elkaar vergelijken. In voetbal gaat het om winnen, om macht hebben over. Er zijn twee tegenstanders, die met elkaar de strijd aangaan. Leuk om naar te kijken, en vooral om te spelen. Bij het frisbeeën gaat het om goed gooien, zodat een ander goed kan vangen. En als de ander goed gooit, kun jij goed vangen. Dit samenspel is erg leuk om te doen, maar vooral ook om naar te kijken.

Ook voetbal is in die vorm heel mooi. Want een team dat samenwerkt, dat overspeelt, is te gek om naar te kijken, los van de kwaliteiten van de individuele spelers. Als er binnen een team goed samengespeeld wordt (macht met) genieten wij als kijker. Een underdog die een belangrijk toernooi wint door sterk samenspel is gewoon prachtig! 

Kortom: de strijd aangaan is macht over, samenwerken is macht met. Echte macht is de laatstgenoemde. In de komende blogs ga ik terugkomen op het vinden van het hogere doel. Voor nu wil ik meegeven dat je hogere doel een doel zou moeten zijn waarbij je macht hebt met, en niet macht over. Want werken met een hoger doel dat hier rekening mee houdt, brengt blijheid en daarbij heel veel energie, waardoor je superproductief kunt zijn. 

Het vorige en volgende blog in de reeks The Art of Zen Investing
Foto’s: Doris Ulmann/Library of Congress, tehzeta/Flick.com, Tim van der Vliet

Tim van der Vliet
Tim van der Vliet is econoom, werkte 13 jaar op de beurs, deed post-doctorale studies (CFA) en gooide ongeveer 3 jaar geleden het roer om. Nu schrijft hij over zingeving. Geïnspireerd door Japan, de stad Amsterdam en door zijn beursleven heeft hij een erg praktische kijk op spiritualiteit ontwikkeld die hij 'Zen from Amsterdam' noemt.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *