Anne Zernike (6) In de voetsporen

De vakanties en vrije weekenden gebruikten Sikke en ik om al die woonplaatsen op te zoeken waar Anne Zernike heeft gewoond en gewerkt. Op een dag togen we naar Amsterdam en maakten er meteen maar een weekend van, zodat we ook die mooie tentoonstelling in alle rust konden bekijken. We dwaalden door de Jacob van Campenstraat waar Anne haar jeugd heeft doorgebracht.

We bezochten de voormalige kerk van de Vrije gemeente, het huidige Paradiso, waar een aardige jonge vrouw ons rondleidde. Terwijl iemand een Soundcheck deed, trachtte ik het beeld op mij in te laten werken van een jong meisje dat smulde van de spannende Bijbelverhalen en van een tiener die genoot van de godsdienstlessen. Hier in dit gebouw werd Anne dus gegrepen door verhalen over een liefdevolle G’d die onderweg gaat met mensen. Natuurlijk brachten we ook een bezoek aan de Singel. Na gezellig koffie gedronken te hebben met een aantal medewerkers van de Doopsgezinde Sociëteit gingen we filmen in de bibliotheek waar Anne de laatste twee jaar van haar studie heeft doorgebracht. Gelukkig staat de tafel weer op zijn oude plek. Ik ging met mijn vinger langs de letters van haar naam die in de lange houten tafel is gekerfd: Annie Zernike. Hier kreeg ze les van prof. Cramer en haar grote leermeester prof. Isaac de Bussy.

Van Amsterdam gingen we naar de Knipe waar ik even op de preekstoel stond om de sfeer te proeven en probeerde ik me voor te stellen hoe het voor een jonge vrouw uit Amsterdam moet zijn geweest om een preek te houden voor dorpelingen van de Knipe. En ik wilde natuurlijk ook weten waar Jan Mankes altijd zat, links in de hoek onder het orgel. We werden ook hartelijk ontvangen door de huidige bewoners van de pastorie waar ik vooral even in de studeerkamer voor het raam wilde staan met uitzicht op het kerkhof en de klokkenstoel. We stonden op de plek waar Jan Mankes heeft gewoond (het huis staat er niet meer) en we wandelden samen over de Woudsterweg.

We gingen naar Den Haag en Eerbeek en terwijl Sikke filmde en foto’s maakte, liep ik door het park waar de voetstappen liggen van Anne en de vele tranen vanwege het verdriet om Jan. In dat park staat huize Eerbeek waar het echtpaar Weber woonde met wie Anne en Jan zeer goed bevriend waren. Ze hebben in die tijd veel steun aan hen gehad, ook toen Anne weduwe werd. Het ontroerde me om door het park te lopen en later op de begraafplaats in Eerbeek te zijn. Hier liggen Jan Mankes en Anne Zernike begraven. We ontdekten dat ook hun vrienden Willem de Mérode en de Webers daar liggen begraven.

En natuurlijk gingen we naar Rotterdam. We hadden er al een keer rond gelopen op een mooie zondagmiddag maar de tweede keer gingen we er gericht heen nadat we een afspraak hadden gemaakt met Avraham Levy. Hij is de huidige eigenaar is van ‘Het Nieuwe Verbond’. Sikke moest erg zijn best doen om tussen de slingers en ballonnen door te filmen, want die hingen er nog i.v.m. het Poerimfeest dat ze net met de Joodse Gemeente gevierd hadden. Het verplaatsbare preekgestoelte stond ergens in een hoek op het toneel.

‘Het gebouw heeft een heel gewijde sfeer: besloten en donker. Het geeft aan hoe religieus de toenmalige vrijzinnigheid was: men wilde geen preekzaal waarin het woord centraal stond. Je voelt hoe de muziek en het theater er een centrale rol hebben gespeeld.’   
Deze woorden las ik in een boekje over de NPB in Rotterdam. Het gebouw is gelukkig behouden gebleven voor de sloop en is in goede handen. Er wordt hebreeuws gestudeerd en joodse feesten gevierd zoals Poerim, Loofhutten en Pesach. Ik denk dat Anne hier vast mee in kon stemmen.

Foto: Paradiso in Amsterdam.  Bron: wikipedia

Korneel Roosma - de Vries
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *