Afbreken en opbouwen in Japan

De grote tempel van Ise, nabij Kyoto in Japan, wordt elke 20 jaar herbouwd. Het geheel van dit ritueel heet Shikinen Sengu en gaat terug op bronnen uit de achtste eeuw of mogelijk ouder.

Twee percelen

Op het terrein van het heiligdom liggen twee identieke percelen. Naast het terrein met de huidige schrijn en neventempel ligt het lege perceel te wachten op de herbouw van de tempel. Eén heilige plaats blijft op het lege perceel staan: een klein gebouwtje, plaats voor de mibashira (heilige voorwerpen). Dit gebouwtje blijft staan, en daar omheen ontstaat iedere keer weer de nieuwe tempel. In al die eeuwen hield men vast aan dit ritme van afbreken en vernieuwen. Alleen tijdens een oorlogsperiode in de 16e eeuw is ervan afgezien.

Wanneer de tijd komt om de tempel te herbouwen, dient de oude tempel als voorbeeld voor de nieuwe. De timmerman die meegeholpen heeft aan de bouw van de vorige tempel geeft zijn kennis en eeuwenoud vakmanschap door aan diegene die werkt aan de nieuwe tempel. Zij beginnen met de nieuwe tempel vlak na de voltooiing van de voorgaande: het begint met het kappen van oude bomen in afgelegen bossen, die de basis voor de volgende tempel worden. Bij de inwijdingsceremonie zitten de timmerlieden dan ook op ereplaatsen. Door het constant herbouwen wordt niet alleen de tempel behouden, maar net zo goed het kunnen bouwen van de tempel zelf. Het vernieuwen vraagt om aandachtige continuïteit.

Twee tempels

Elke twintig jaar doet zich dan een bijzonder moment voor: het moment waarop de nieuwe tempel klaar is maar de oude nog niet is afgebroken. Op dat moment bestaan er twee tempels, die hetzelfde zijn en ook weer niet. Origineel en kopie laten samen iets bijzonders laten zien, namelijk het verstrijken van de tijd. De heilige voorwerpen verhuizen in een waardige ceremonie van de oude naar de nieuwe tempel. De oude tempel wordt vervolgens afgebroken en het hout in vele kleine stukjes gehakt en in het hele land verspreid om geluk te brengen aan gelovigen. In 2013 is de tempel voor de 62ste keer herbouwd, zie bijgaande foto’s. Ze zijn afkomstig van de website van John Dougill, hoogleraar briste cultuur in Kyoto (greenshinto.com).

twee-tempels-1

De nieuwe tempel

Bewaren en vernieuwen

Het moment van de twee tempels doet mij denken aan een foto met meer generaties erop. Dat is voor ons vanzelfsprekend en ontroerend. Geldt dat ook voor gebouwen en voor instituten? Ons vanzelfsprekend reflex is dan eerder gericht op behoud en continuïteit. Beschermende stadsgezichten moeten geconserveerd worden. Kerken ook? Het Japanse ritueel getuigt van bewaren en conserveren, evenzeer als van het overdragen en vernieuwen. Twintig jaar, de tijd tussen het heropbouwen, is ook de tijd die tussen twee generaties: de vernieuwing van het leven zelf.

Dit artiekel – met als oorspronkelijke titel “Een tijd om af te breken en een tijd om te bouwen – in Japan” – is geschreven door Alke Liebich.

VrijZinnig
Dit artikel verscheen eerder in het blad VrijZinnig. VrijZinnig is het kwartaalblad van de Vereniging van Vrijzinnige Protestanten, een beweging voor eigentijds geloven.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *