Adventstijd als ruimte.

Terwijl ik dit zit te schrijven tikt de pendule van wijlen mijn oma op de achtergrond. Ritmisch en betrouwbaar tikt ze de minuten weg. Mijn familie, vrienden en collega’s doen het  ook met deze tijd: we hebben het allemaal tien over zeven.

Als mijn horloge achterloopt vraag ik aan iemand de juiste tijd. We lopen allemaal synchroon: een gedeelde, ingedeelde tijd. Nu is het tien over zeven, nu is het de tijd van het jaar om advent te vieren, de voorbereiding voor Kerst, en Sinterklaas, en nog het laatste voor de school van de kinderen, en nog een borrel op het werk. ………… De tijd dwingt ons onze klokken te synchroniseren, anders komen we steeds te laat.

De oude Grieken kenden twee vormen van tijd: chronos (herken je synchroon?) en kairos. Chronos is de tijd die we nu als kloktijd kennen: het instrument  van de klok bepaalt nauwkeurig de lengte van seconde, minuut en uur. Deze tijd is onafhankelijk van onszelf.  Het is een denkwerk-tijd: hij zit in ons hoofd en in het instrument, en maakt mogelijk dat we bij een afspraak allemaal tegelijkertijd er zijn om hetzelfde te doen. Deze tijd is objectief en onpersoonlijk. Daarin lopen we allemaal synchroon.

En kairos? Kairos betekende de juiste tijd: een met je hart gevoeld moment om precies dat te doen wat aan de tijd is. Daar geldt een andere tijd. Daar is het stil en wordt gevraagd intensief te luisteren of iets, en zo ja wat, aan de tijd is. Kairos-tijd vraagt en geeft ruimte om waar te nemen: de ander, jezelf, de wereld, en innerlijk stil te zijn. Ik ben geen jager, maar ik kan me voorstellen dat de concentratie van een jager als hij zijn prooi onder schot heeft, vóór hij schiet, zo’n tijd is: de tijd lijkt stil te staan en een eeuwige ruimte wordt ervaarbaar. De prooi is in het vizier en het goede ogenblik wordt afgewacht. Seconden lijken uren te duren…en dan.. is het nu, het schot valt. In het eerste bedrijf van Wagners opera ‘Parsifal’ wordt gezegd: ‘de tijd wordt hier tot ruimte’.

Eigenlijk is de kairos-beleving van tijd dat wat vieren van iets pas mogelijk maakt.  Wat dus ook Advent mogelijk maakt. Waarnemen en het juiste moment afwachten haalt je uit je hoofd. Het laat je waarnemen met je hart. Kairos is in die zin harte-tijd. En als we met anderen iets willen vieren is het handig als we tegelijkertijd op dezelfde plek zijn, daarvoor moeten onze klokken synchroon lopen. Onmisbaar is het echter dat we samen ervaren dat het de juiste tijd en ruimte is om te vieren. Als ons hart er niet bij is, kunnen we gewoonweg niet vieren, hebben we geen toegang tot die wonderlijke wereld van het feest. Onze agenda’s kunnen we synchroniseren. Kunnen we onze harten synkairiseren?

Het is weer adventstijd. We lopen onze schoenen voorbij om alle voorbereidingen voor Kerst op tijd klaar te krijgen. Ons hoofd loopt om. Misschien is er op de dag één héél klein moment.. om stil.. te worden.. en te luisteren? Dit kleine stille moment van kairos kan weer ruimte scheppen binnen de dwingelandij van de chronos.

Afbeelding: Jer101jer/Wikimedia Commons

Elizabeth van Wensveen
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *