Aankondiging van de geboorte van Christus

Sinterklaas is nog nauwelijks de deur uit of de Kerst klopt al op het raam. Weelderig versierde tuincentra laten duidelijk zien dat het feest van het licht in aantocht is! Voor veel predikanten is, volgens mij, de kersttijd best een lastige tijd. Veel diensten, hoge verwachtingen en een zo vaak gehoord en daardoor soms oersaai kerstverhaal. Schrijf dan maar eens een uitdagende en creatieve nieuwe tekst! Knappe jongen of meisje voor wie dat lukt.

En waar doe je als predikant dan je eigen inspiratie op, hoe word je zelf geprikkeld en uitgedaagd om toch met Kerst aan de slag te gaan? Zelf moet ik meteen denken aan de laatste ontmoeting van onze predikanten-leeskring. Eens in de zoveel weken komen we bij elkaar en bespreken we een boek. Dat levert boeiende gesprekken en inspirerende ontmoetingen op. De afgelopen keren hebben we samen gesproken en nagedacht over het boek: de Zwijgende God, van Marjo Korpel en Johannes de Moor. Het is een echt theologisch boek, een boek wat een van de meest prangende vragen van deze tijd aan de orde stelt namelijk: waarom spreekt God in de Bijbel zo veelvuldig en lijkt God vandaag te zwijgen? Wat betekent het eigenlijk dat God spreekt? En waarom spreekt God vandaag de dag niet meer? Deze column is niet de plek om op de vragen die in het boek worden opgeworpen heel diep in te gaan, maar het boek is zeker een aanrader, een verrassende en originele zienswijze op de eigentijdse betekenis van de Bijbelverhalen. Om u nu niet helemaal in het ongewisse te laten over de opgeroepen vragen neem ik u even mee naar de allerlaatste paragraaf in het boek.

De conclusie van het boek is, dat zeggen dat God zwijgt, erop neer komt dat zijn boodschappers niet in staat zijn te spreken in zijn naam. In onze tijd lijkt dat in toenemende mate het geval te zijn. Uit onderzoek van de schrijvers bleek dat ook degenen die in het verleden wel het woord van God durfden te spreken vaak ongeloof en spot ten deel viel, of zichzelf niet meer in staat achtten om de rol van zegsman van God nog langer uit te voeren. Als een goddelijke oorsprong geclaimd wordt voor bepaalde berichten of gebeurtenissen, berust het voor waar houden daarvan altijd op geloof. Anderen, die getuigen zijn geweest van dezelfde verschijnselen, zullen wellicht volhouden dat ze niets gezien of gehoord hebben. Of men verwerpt het getuigenis van de gelovigen. Of men interpreteert het verschijnsel op geheel andere wijze.

De uiteenlopende meningen met betrekking tot goddelijke openbaring zijn prachtig verbeeld door de Nederlandse schilder Cornelis Saftleven (1607-1681) in zijn schilderij van de aankondiging van de geboorte van Christus aan de herders, zoals beschreven wordt in Lucas 2. De meeste volwassenen kijken op in aanbidding, maar een van de herders links onder ligt diep te slapen en een andere herder staat op het punt weg te rennen. Een hond slaapt, net als zijn baas, een andere hond kijk verbaasd op. Een kind vindt de schilder kennelijk veel interessanter dan de engelen, een ander kind staat het allemaal zeer sceptisch aan te kijken. Blijkbaar wilde Saftleven de verschillende reacties laten zien die mogelijk zijn bij verschijningen van engelen, uiteenlopend van ongeloof en onverschilligheid tot opperste aanbidding. Saftleven heeft het uiteindelijke resultaat van de uiteenlopende opvattingen met een zekere afstandelijkheid en een olijke knipoog geschilderd (iets waar wij als vrijzinnigen wel mee uit de voeten kunnen). Die knipoog blijkt ook uit het ondeugende cherubijntje  dat onder het gewaad van de engel uitkruipt. Volgens de schrijvers van het boek kan een dergelijke luchtige houding misschien helpen om de spanningen te verminderen die het debat omgeeft over de vraag of God nu werkelijk voor altijd zwijgt of niet. Een al meer dan 4000 jaar doorgaand debat van gelovigen en ongelovigen over een sprekende dan wel zwijgende God… Tot zover de conclusie van het boek.

U begrijpt nu ook waarom ik ter inspiratie bij deze column de afbeelding van het prachtige schilderij van Saftleven heb toegevoegd en wie weet herkent u zichzelf in één van de figuren op het schilderij en als u zo naar een kunstwerk kijkt, met een wat ander perspectief, luistert u misschien ook met de Kerst weer met nieuwe oren naar dat toch zo boeiende, veel bezongen, maar ook zo overbekende kerstverhaal. Alvast veel luisterplezier met Kerst!

Bron: VVP 

Henri Frohlich
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *